Δευτέρα 12 Αυγούστου 2019
ΑΡΤΕΜΗΣ "Ο Διαλεχτός της Άρνησης κι ο Ακριβογιός της Πίστης"
"Ο Διαλεχτός της Άρνησης κι ο Ακριβογιός της Πίστης", τίτλος εμπνευσμένος από το ποίημα του Κ. Παλαμά, «Ο Γκρεμιστής». O δίσκος ηχητικά είναι πιο "επιθετικός" από το προηγούμενο άλμπουμ τους αφού είναι εμπλουτισμένος με rapcore και metal ρυθμούς ενώ εντυπωσιάζουν οι αναφορές σε μεγάλες πνευματικές προσωπικότητες της πατρίδας μας όπως ο Νίκος Γκάτσος, ο Φώτης Κόντογλου, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Περικλής Γιαννόπουλος. Όμως αυτό που κάνουν οι Α/Ε με αυτό τον δίσκο ξεπερνά κάθε φαντασία αφού εκτός από τις αναφορές σε ογκόλιθους του ελληνικού πνευματικού κόσμου κάνουν ευφυή περάσματα μέσα από τους εμπνευσμένους στίχους τους σε λογοτέχνες, λόγιους, συγγραφείς που είναι οι αφανείς ήρωες στην διαμόρφωση της ελληνικής διανόησης των δύο τελευταίων αιώνων.
Διαβάστε παρακάτω σε ποιους αναφέρονται για να καταλάβετε το μέγεθος και την προσφορά των Α/Ε ώστε να μάθουν και να ψάξουν οι νεότερες γενιές για προσωπικότητες όπως :
Κωνσταντῖνος
Οἰκονόμος ( Έλληνας λόγιος και εκπρόσωπος του Νεοελληνικού
διαφωτισμού), Γεώργιος Μιστριώτης (κλασσικός φιλόλογος και υπέρμαχος της
καθαρεύουσας), Μᾶρκος Ῥενιέρης (λόγιος του 19ου αιώνα), Κοσμάς
Φλαμιάτος (Έλληνας Ορθόδοξος μοναχός, κεφαλλονίτης κοσμοκαλόγερος,
ησυχαστής στο μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου), Δημήτρης Πικιώνης
(αρχιτέκτονας και ακαδημαϊκός, με πλούσιο ζωγραφικό, ποιητικό και
συγγραφικό έργο), Αλέξανδρος Μωραϊτίδης (διηγηματογράφος, δημοσιογράφος,
θεατρικός συγγραφέας), Γ. Βερίτης, κανονικό του όνομα Ἀλέξανδρος
Γκιάλας (Θεολόγος, ἱστορικός, ποιητής)!!!
Οι Α/Ε
τιμούν μέσα από σκληροπυρηνικούς hip hop και metal ρυθμούς όλες αυτές
τις μεγάλες μορφές ενώ παράλληλα δημιουργούν εκπληκτικές ρίμες:
Χαρακτηριστικά αναφέρουμε αποσπάσματα από τρεις συνθλεσεις τους:
"ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ ΠΑΕΙ"
Βῆτα φάση, προτοῦ πεῖς πὼς τὸ 'χῶ χάσει,
λέω: «τὸ ῥάπ μου εἶναι βατό, γιὰ νὰ μπορεῖς νὰ δώσεις βάση».
Δίχως παύση, τὸ κρατῶ ζωντανὸ πάσῃ θυσίᾳ,
ὅπως κρατάει ζωντανὸ τὸ πολυτονικὸ «ἡ Ἑστία».
Εἶπες κάτι; Φίλε μου δὲν ἀλλάζω μονοπάτι,
Μωραϊτίδη μνημονεύω καὶ Παπαδιαμάντη.
Ἄπειρα λάθη, μὰ δόξα τῷ Θεῷ εἶμαι πιὰ στὸν τόπο μου.
Τὰ μυστικὰ ἄνθη δρέπω, ὅπως ὁ Φώτης Κόντογλου.
Κι ἐκεῖ ποὺ ἤτανε τὸ μένος, τώρα πρέπει αἶνος.
Ἑπομένως, ἂς μὴν ἠχεῖ στ' αὐτιά σου ὁ λόγος ξένος.
Μὰ ἂν θὲς κρατᾷς τὰ μίση, ἐγὼ κρατῶ τὴν πίστη.
"ΤΟ ΕΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΛΟ"
Άλλο προσκυνητής και άλλο προσκυνημένος.
Άλλο το να πουλάς, άλλο να 'σαι πουλημένος.
Άλλο η μοναξιά, άλλο η μοναχικότης.
Άλλο το να κάνεις πνεύμα, άλλο να το 'χεις.
Άλλο να 'χεις λόγο κι άλλο να 'σαι όλο λόγια.
Άλλο τα κομποσχοίνια και άλλο τα κομπολόγια.
Άλλο να 'χεις θέρμη, άλλο να 'χεις κάψα.
Άλλο το να κλαις, άλλο να 'σαι στην κλάψα.
Άλλο η ευλογιά και άλλο η ευλογία.
Άλλο να εφησυχάζεις, άλλο να 'σαι σ' ησυχία.
Είναι άλλο ο γελέων και άλλο ο γελοίος.
Όπως είναι άλλο ο Γραικός και άλλο ο γραικύλος.
Ρίμες από ατσάλι - Ρυθμοί μεγάλοι
Δε θα καταφέρεις, να με συνεφέρεις!
Ρομαντικός, όπως ο Μάρκος Ρενιέρης!
Δεν αλλάζω δρόμο
και αν κρατάς μικρόφωνο για την ’κονόμα,
το κρατώ για τον Κωνσταντίνο Οικονόμο!
Δηλώνω:
δεν μ’ εμπνέουν τηλεοπτικοί λαπάδες
μα, πνευματικές λαμπάδες
όπως οι Κολλυβάδες!
Το χιπ χοπ με έχει στρατιώτη,
απ’ τη μέρα την πρώτη,
Όπως η αττική διάλεκτος είχε τον Μιστριώτη
Με
λίγα λόγια θα λέγαμε οι δύο στούντιο κυκλοφορίες των Α/Ε (αλλά και το
τελευταίο άλμπουμ των Τ.Χ.C.) αντιμάχεται τόσο το έρεβος της
επιδοτούμενης ψευδοϋποκουλτούρας, όσο την ηθική και πνευματική παρακμή
που βιώνει η χώρας μας εδώ και δεκαετίες ενώ παράλληλα με μαχητικό τρόπο
κομίζει το μήνυμα της ελπίδας αντιπροτείνοντας τον πόλεμο κατά των
παθών, κατά της ιστορικής λήθης κατά του εθνομηδενισμού, και τη
μεταστροφή προς τις μεγάλες πνευματικές και ηθικές αξίες που έχει
αναδείξει αυτός ο ευλογημένος τόπος. Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι μία
από τις κορυφαίες στιγμές της πορείας τους ήταν η εμφάνισή τους, το 2008
στα Mad Video Music Awards όπου έπαιξαν μία καταιγιστική
εκτέλεση το κομμάτι, "Όλος Ο Κόσμος Σου" που είναι μίγμα τριών
συνθέσεων, με ρεφρέν "δανεισμένο" από το "Ο εφιάλτης της Περσεφόνης"
(στίχοι Νίκος Γκάτσος, μουσική Μάνος Χατζιδάκις, πρώτη εκτέλεση η Μαρία
Φαραντούρη) ενώ το πρώτο κουπλέ είναι η "Επιστημονική Πραγματικότητα" (Terror X Crew) και το δεύτερο κουπλέ είναι το δικό τους, η "Ηλιακή φύσις".
Σόλο κυκλοφορίες
Mετά και την κυκλοφορία "Ο Διαλεχτός της Άρνησης κι ο Ακριβογιός της Πίστης"
και ύστερα από μία σειρά φοβερών live οι δρόμοι των δύο καλλιτεχνών
χώρίζουν με τον Αρτέμη να είναι πιο δραστήριος σε δισκογραφικό επίπεδο
τα επόμενα χρόνια. Συγκεκριμένα το 2010 κυκλοφόρησε σε συνεργασία με τον
γνωστό μουσικοσυνθέτη Σταμάτη Σπανουδάκη, τον δίσκο "Mash Up Sessions I"
που αναδεικνύει για άλλη μια φορά το πολύπλευρο ταλέντο του, με έντονες
αναφορές πάλι στην αρχαία παράδοση ενώ περιλαμβάνει ένα μίγμα μουσικής
του Σταμάτη Σπανουδάκη και στίχων νέων και παλιών του Αρτέμη. Το 2010
κυκλοφορεί το άλμπουμ "Λυκόσχημος Αμνός" σε πιο hip hop και battle και στοιχεία, με το τραγούδι "Το Ξόδι 2"
να γίνεται ένας μικρός ύμνος ενώ πιο πρόσφατη κυκλοφορία του ήταν το
2014 η συνεργασία με τον σπουδαίο συνθέτη, μουσικό και δημιουργό Νίκο
Παπακώστα με το άλμπουμ "Mash-Up Sessions II" με ακόμη μεγαλύτερες στιχουργικές αναφορές στην Ορθοδοξία και τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.
Ο Ευθύμης έχει μέχρι στιγμής, μία σόλο κυκλοφορία το 2015 με το αριστουργηματικό "Εκδοχή Έψιλον" όπου εκτός από το γνωστό hip hop ύφος συναντάμε μέχρι και ρεμπέτικα στοιχεία.
Πιθανόν
στο απώτερο μέλλον θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μία πιο αναλυτική
παρουσίαση των προσωπικών κυκλοφοριών του Αρτέμη και του Ευθύμη μιας και
σε αυτές συναντάμε ένα μικρό θησαυρό σύγχρονου ποιητικού λόγου που
αδικείται επιτηδευμένα από τα media διότι οι συγκεκριμένοι καλλιτέχνες
"κάνουν το λάθος" και τραγουδούν και μιλάνε για Ελλάδα, παράδοση,
παιδεία, ιστορία, πίστη, πνευματικές αξίες οπότε σε μία χώρα που
κυριαρχεί η φραγκολεβαντίνικη κουλτούρα σαν τον Φλαμανδό, Γιαν Φαμπρ
κάθε τέτοια προσπάθεια είναι πλέον πράξη καλλιτεχνικής αντίστασης που το
σύστημα προσπαθεί να την περιθωριοποιήσει.
Μάταια όμως διότι όπως λένε οι A/E στο "Οι στίχοι μας ποτέ δε σταματάνε":
Γι’ αυτό μοιραία πρέπει να σηκώσεις την κεραία
είναι ή παρέα πού διατηρεί τη φάση ακεραία,
κι αφού ή γραμμή πηγαίνει πίσω μέχρι τον Ορφέα,
τιμής ένεκεν, γυρίζω από τα νέα στα αρχαία!
Έπου θεώ, όρκω μή χρώ,
τέχνη χρώ, επί ρώμη μή καυχώ
βίας μή έχου, ευτυχίαν εύχου '.
κακίας απέχου, παιδείας άντέχου!
Επιμέλεια: Φώτης Μελέτης
Αρτέμης - Λυκόσχημος Αμνός (ραπ ιστορίες & ορθόδοξη κληρονομιά)
Στον Παντελή, τον Κύπριο
Έχουμε ήδη μιλήσει για τους ορθόδοξους ράπερς Jamster (Σεραφείμ) & Γιάννο Wu (Mastermind), που αξίζει να τους γνωρίσετε & ν' ακούσετε τα τραγούδια τους.
Το παρακάτω τραγούδι είναι το "Μαξ (Πάθη και Αρετές"). Βρίσκεται στο Solo Album "Λυκόσχημος Αμνός", του θρυλικού hip hop MC Αρτέμη από τους πρώην Terror X Crew (από τους πρώτες Έλληνες χιπ χόπερ). Αφηγείται την ιστορία του Μαξ, ενός νέου ναρκωμανή που ξαναβρήκε τον εαυτό του, όταν ανακάλυψε μέσα στη φυλακή το βιβλίο Πάθη και Αρετές του σύγχρονου αγίου Γέροντα Παΐσιου (ολόκληρο εδώ).
H ραπ είναι ίσως η πιο πολιτικοποιημένη σύγχρονη ελληνική μουσική. Φυσικά, χωράει τα πάντα και εννοείται πως δεν είναι μουσική της δικής μας παράδοσης. Είναι όμως μια μορφή έκφρασης της νέας γενιάς (στους δρόμους που έχει πάρει και με τις ποικίλες επιρροές που δέχεται) & ως τέτοια είναι αξιοπρόσεκτη.
Ο Αρτέμης εκφράζει τη δική του άποψη για τα πολιτικά και κοινωνικά πράγματα στον τόπο μας. Σαφώς έχει πατριωτικό προσανατολισμό. Κάποιοι τον κατηγόρησαν ως εθνικιστή (με τη στροφή που έχει πάρει εσχάτως, όπως σ' αυτό το Αlbum). Δεν το κρίνω. Απλά, γνωρίστε τον, άσχετα αν συμφωνείτε ή όχι με την οπτική του. Ίσως έχει να σας πει κάτι - ίσως και όχι. Εξαρτάται κι από την ηλικία σου και τις γενικότερες προϋποθέσεις σου, μεγάλε.
"Πρελούδιον/Το Ξόδι Νο2"
Στίχοι - Ερμηνεία : Αρτέμης
Σύνθεση : Βάιος Χριστοδούλου, Λάμπρος Κριτσιμάς, Λεωνίδας Πετρόπουλος, Junior SP.
Ηχογράφηση - Μίξη - Mastering : Λάμπρος Κριτσιμάς
Ὁ Ἕλλην ἐσχάτως ἐναγκαλίστηκε τό μηδέν,
και ἀγαλλομένῳ ποδί ἔτρεξε δυτικά τῆς Ἐδέμ,
ἐξέπεσε ἀπό τό πνευματικό τοῦ ὑπερῶον, κι ἀπό ζῶον
θεούμενον καί λογικόν, κατέστη ἁπλῶς ζῶον!
Ἔπαθε μετανεωτερική ἐγκεφαλική μαλάκυνση,
ἔγιν' ὀπαδός μίας προόδου, πού ἰσοπέδωνε τήν παράδοση,
στή συβαριτική του νάρκωση, ζοῦσε ἐν πλήρῃ εὐτυχία,
νόημα ζωῆς τοῦ ἦταν ἡ αὐτοπραγμάτωση κι ἡ αὐτολατρεία.
Διέρρηξε ὁποιονδήποτε δεσμόν εἶχε μέ τό παρελθόν,
ἐπέλεξε νά ζεῖ βίον αὐτιστικόν, σ' ἕνα ἄχρονο παρόν,
δίχως καμμία μέριμνα γιά τό μέλλον, δίχως κανένα ὅραμα,
κατέληξε τυφλός τά τ'ὦτα, τόν τέ νοῦν, τά τ' ὄμματα!
...κι ὅλοι ζοῦσαν δίχως τήν παραμικρή ὑποψία,
ὥσπου τελικά ἡ ἀρρώστια μας ἔφαγε τό πόδι,
τώρα εἴν' ἀργά, πού ἀνακάλυψαν τήν συνομωσία,
τώρα εἴν' ἀργά, γιατί βρισκόμαστε στό ξόδι!
Φώναζα, ὅτι ἐρχόταν σκοτομήνιος νύχτα
καί μέ ἔλεγες τρελό, συνωμοσιολόγο καί φασίστα!
Τώρα πού 'ρθε γιά Τό Ξόδι ἡ δικαίωση, ἡ πικρή,
τώρα, τό νά θρηνεῖς πάνω ἀπ' τά μνήματα δέν ὠφελεῖ!
Και ἀναρωτιέσαι,
γιατί, στή χώρα πού γεννήθηκαν τά ὑψηλά ἰδανικά,
σήμερα ὅλοι τείνουνε χεῖρες γιά δανεικά; Ἐπειδή ἁπλά
ἀπό τή Δελφική Ἰδέα τοῦ Σικελιανοῦ καί τῆς Πάλμερ,
εἶχαν ὁδηγηθεῖ στήν ἰδέα τοῦ Cayenne καί τοῦ Hammer.
Λάτρευαν ξόανα, ζοῦσαν σέ μία εἰκονική πραγματικότητα,
γι' αὐτό καί σάστισαν τή μέρα πού προσγειώθηκαν ἀπότομα
ἀπό τήν ἐπίπλαστη εὐδαιμονία, μέσα στόν ὄλεθρο,
κι ἄν δεῖς, ἀκόμα δέν ἐννόησαν, ἀπό πού ἔλαβαν τόν κόλαφο!
Στούς σύγχρονους κονκισταδόρες εἶχαν ἐκχωρήσει τά πάντα,
μ' ἀντάλλαγμα ἕνα καθρεφτάκι καί μία γυαλιστερή χάντρα,
καί ἐνῶ εἶχαν θαμπωθεῖ, μία δράκα ἀπό ἐξωνημένους,
ὕφαινε σιωπηρῶς καί ὑπογείως τό σάβανο τοῦ Γένους!
Ἐλπίδα φυσικά δέν φαινότανε πουθενά στόν ὁρίζοντα,
ἀφοῦ μέ τή νεοταξική παιδεία πού παρεῖχε τό σύστημα,
παρήγοντο μόνο ἡττημένα μυαλά καί νέο-γενίτσαροι,
κοινῶς ἄτομα πού μισούσανε τήν ἴδια τους τήν ὕπαρξη!
Δέν ὑπῆρχε ἕνας καθηγητής, ὅπως ὁ Ἰωάννης Συκουτρής,
γιά νά διδάξει ἐκ νέου τόν «ἡρωικόν τρόπο ζωῆς».
Δι' ἑλληνισμόν σαλούς εἶχε ὁ τόπος ἀνάγκη, ὅπως ἐκεῖνον
στήν Ἀγέλαστο Πέτρα, τόν Παναγιώτη Φαρμάκη·
ὁ Ἐκσυγχρονισμός εἶχε εἰσαγάγει μεθόδους σύγχρονες
κι οἱ Ἕλληνες ἔτρωγαν τίς σάρκες τούς ὡς ἄλλοι Ἐρυσίχθονες.
Ἐξοστράκιζαν τίς φωνές, πού ἐπεσήμαιναν τόν κίνδυνο,
λόγῳ του ὅτι διατάρασσαν τόν ὕπνο τούς τόν νήδυμον!
Ὁ πτωχός, ὁ πτωχολέων!
Τό κλέος τῶν Νυμφαίων!
Ὁ τῶν πάντων ἐργάτης!
T' ὄνομα αὐτοῦ ἐστίν Ἰωάννης!
Τῆς Ῥωμηοσύνης ὁ ἥρως!
Ὁ μονομάχος τοῦ Σωτῆρος!
Τῆς δικαιοσύνης ἡ στάθμη!
Ὅραμα, πού ποτέ δέν ἐχάθη!
Τό σκεῦος, τό θεῖον!
Τό τῆς χάριτος δοχεῖον!
Ὁ βασιλεύς, ὁ τρισμάκαρ!
Ὁ συντρίψας τήν πλάνην τῆς Ἄγαρ!
Πένης κεκαθαρμένος!
Τό βασιλικόν γένος!
Νῦν, ὕμνος καί αἶνος,
ἐστίν ὁ Μαρμαρωμένος!
Ὁ σταυρωθεῖς ἐγήγερται, ὁ μεγάλαυχος πέπτωκεν,
ὁ καταπεσῶν καί συντριβεῖς ἀνώρθυται!
Φαεινότατος ἀστήρ!
Ὁ αὐτοκράτωρ Σωτήρ!
Τῶν κακοδόξων πρηστήρ!
Ὁ τῶν Ἑλλήνων Πατήρ!
Ὁ λέων, ὁ ἄλκιμος!
Ὁ γνωστός καί ὁ ἄγνωστος!
Ὁ βασιλεύς, ὁ Ἅγιος!
Ὁ Ἑξαδάκτυλος!
Ὁ τό ἦθος ἔχων σεμνόν!
Μέγα καύχημα τῶν πιστῶν!
Ὁ ἐνάρετος κι ὁ σοφός!
Ὁ νομιζόμενος νεκρός!
Ἄγγελος ἐν σχήματι ἀνθρώπου,
φανήσεται ἐπί τῆς Ἑπταλόφου!
Ὁ συντηρήσας Νόμους Κυρίου,
ἐγερθήσεται ἐξ ὕπνου πολυχρονίου!
Μακάριος ὅς ἄν ἐπιζήσῃ καί ἴδῃ τόν ἀνιστάμενον!
Τό κλέος τῶν Νυμφαίων!
Ὁ τῶν πάντων ἐργάτης!
T' ὄνομα αὐτοῦ ἐστίν Ἰωάννης!
Τῆς Ῥωμηοσύνης ὁ ἥρως!
Ὁ μονομάχος τοῦ Σωτῆρος!
Τῆς δικαιοσύνης ἡ στάθμη!
Ὅραμα, πού ποτέ δέν ἐχάθη!
Τό σκεῦος, τό θεῖον!
Τό τῆς χάριτος δοχεῖον!
Ὁ βασιλεύς, ὁ τρισμάκαρ!
Ὁ συντρίψας τήν πλάνην τῆς Ἄγαρ!
Πένης κεκαθαρμένος!
Τό βασιλικόν γένος!
Νῦν, ὕμνος καί αἶνος,
ἐστίν ὁ Μαρμαρωμένος!
Ὁ σταυρωθεῖς ἐγήγερται, ὁ μεγάλαυχος πέπτωκεν,
ὁ καταπεσῶν καί συντριβεῖς ἀνώρθυται!
Φαεινότατος ἀστήρ!
Ὁ αὐτοκράτωρ Σωτήρ!
Τῶν κακοδόξων πρηστήρ!
Ὁ τῶν Ἑλλήνων Πατήρ!
Ὁ λέων, ὁ ἄλκιμος!
Ὁ γνωστός καί ὁ ἄγνωστος!
Ὁ βασιλεύς, ὁ Ἅγιος!
Ὁ Ἑξαδάκτυλος!
Ὁ τό ἦθος ἔχων σεμνόν!
Μέγα καύχημα τῶν πιστῶν!
Ὁ ἐνάρετος κι ὁ σοφός!
Ὁ νομιζόμενος νεκρός!
Ἄγγελος ἐν σχήματι ἀνθρώπου,
φανήσεται ἐπί τῆς Ἑπταλόφου!
Ὁ συντηρήσας Νόμους Κυρίου,
ἐγερθήσεται ἐξ ὕπνου πολυχρονίου!
Μακάριος ὅς ἄν ἐπιζήσῃ καί ἴδῃ τόν ἀνιστάμενον!
ΑΡΤΕΜΗΣ - «Ο Θεός μας μιλάει κάθε στιγμή…»
Συνέντευξη στον Θεόδωρο – Νεκτάριο Ζούμπο για το pentapostagma.gr
Η πορεία του Νεοραψωδού Αρτέμη (Φανουργιάκη) είναι μακρά στην ελληνική μουσική σκηνή. Από τους TXC σε
συνεργασία με τον Ευθύμη και τώρα μόνος του με τον «Λυκόσχημο Αμνό». Οι
ρίμες του μαγεύουν και προβληματίζουν. Τα λόγια του ακόμα περισσότερο.
Είχαμε την ευτυχία να μιλήσουμε με τον γνωστό καλλιτέχνη και να μας πει
πολλά ενδιαφέροντα για την δουλειά του, την συνεργασία με τον Σταμάτη Σπανουδάκη, τον γέροντα Παϊσιο, την επανάσταση και την σχέση του με τον Θεό.
α) Δυο λόγια για τον καινούργιο δίσκο σου. Πώς προέκυψε ο τίτλος Λυκόσχημος Αμνός;
O
«Λυκόσχημος Αμνός» είναι το αντίθετο του «Προβατόσχημου Λύκου». Όπως οι
αποστατικές δυνάμεις έχουν τους πράκτορές τους, οι οποίοι ενδύονται την
προβιά του προβάτου, προκειμένου να καταφέρουν πλήγματα στις τάξεις του
λογικού ποιμνίου, έτσι υπάρχει και το αντίπαλον δέος, οι «Λυκόσχημο
Αμνοί». Είναι οι σιωπηλοί εργάτες της αρετής, οι πολεμιστές του φωτός
(όχι του «κτιστού» φωτός, αλλά αυτού που εκπορεύεται «εκ του Πατρός των
Φώτων»), για τους οποίους ορίστηκε να αγωνίζονται πίσω αλλά και μέσα
στις εχθρικές γραμμές. Οι άνθρωποι αυτοί κινούνται σε ένα στέρφο πνευματικά
περιβάλλον και προκειμένου να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους, να
ρίξουν τον σπόρο του Καλού και να βλαστήσει, συχνά επιβάλλεται να
υιοθετήσουν κάποιο αλλότριο εξωτερικό σχήμα. Το φαίνεσθαί τους, όχι μόνο
δεν μαρτυρεί τίποτα από την εσωτερική τους ζωή – το αντίθετο μάλιστα…Ο
δίσκος λοιπόν, είναι ουσιαστικά ένας φόρος τιμής σε αυτούς τους
ανθρώπους.
β)
Το τραγούδι «Μαξ (Πάθη και Αρετές)» αναφέρεται σε πραγματικά
περιστατικά; Πως προέκυψε κι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας αλλάζει πορεία
με τη βοήθεια ενός βιβλίου του γέροντα Παϊσίου;
Το
συγκεκριμένο κομμάτι εμπίπτει στην κατηγορία του «storytelling» ραπ,
στο «αφηγηματικό» είδος δηλαδή. Η ιστορία που περιγράφεται βασίζεται σε
πραγματικά γεγονότα. Ο Μάξιμος είναι υπαρκτό πρόσωπο, είναι παλιός μου
φίλος από τη Θεσσαλονίκη και δόξα τω Θεώ σήμερα είναι μια χαρά. Κάποιες
επιλογές στη ζωή του (τα περιγράφω αυτά στο τραγούδι) τον οδήγησαν σε
νεαρή ηλικία στις φυλακές Διαβατών. Εκεί μέσα είχε φτάσει σε οριακό
σημείο και του είχαν μπει λογισμοί μέχρι και να αυτοκτονήσει. Ώσπου
έπεσε στα χέρια του το εν λόγω βιβλίο, που του έσωσε τη ζωή. Μετά την
ανάγνωσή του, είδε τον κόσμο με άλλα μάτια. Άντλησε δύναμη. Ήρθε σε
επαφή με την «αλήθεια που ελευθερώνει», και ένιωσε ελεύθερος παρά το
γεγονός ότι βρισκόταν ακόμη στην ειρκτή.
Πιστεύω,
ότι ο Θεός μας μιλάει κάθε στιγμή, αλλά εμείς αδυνατούμε να ακούσουμε
τους «υπερκόσμιους ψιθύρους», επειδή ο σύγχρονος, κοσμικός τρόπος ζωής
που έχουμε επιλέξει, ουσιαστικά κλείνει τους πνευματικούς μας δέκτες.
Επιτρέπει λοιπόν ο Θεός κάποιες φορές να περάσουμε διάφορες
ταλαιπωρίες, οι οποίες έχουν παιδευτικό ρόλο (όπως και ένας στοργικός
και υπεύθυνος γονέας πράττει για το παιδί του), προκειμένου να
καθαρίσουν οι δέκτες αυτοί. Ο Μαξ προφανώς έπρεπε να περάσει όλη αυτήν
τη διαδικασία («μύηση»), προκειμένου να έλθει εις επίγνωσιν. Όλοι νομίζω
περνάμε από αυτήν την διαδικασία, άλλος σε μεγαλύτερο, άλλος σε
μικρότερο βαθμό. Είναι αυτό που αναφέρουν και οι Φιλοκαλικοί Πατέρες,
ότι «…και το διαμάντι αν δεν «χτυπηθεί», αν δεν κατεργαστεί πρώτα, δεν
γίνεται να φανεί η λάμψη του»!
γ)
Από το πρώτο «Ξόδι», που γράφτηκε πριν χρόνια, φτάσαμε στο «Ξόδι Νο2».
Πιστεύεις, ότι υπήρξε πικρή δικαίωση; Η κρίση είναι αποκλειστικά
οικονομική ή έχει και πνευματικό υπόβαθρο;
Δυστυχώς
υπήρξε η πικρή δικαίωση, αν και σαφώς θα προτιμούσα να είχα διαψευστεί
και να ήταν τα πράγματα σήμερα ρόδινα στην πατρίδα μας. Το «Ξόδι νο 1»,
ήταν ένα κομμάτι από τον δίσκο «Έσσεται Ήμαρ» (ο τελευταίος δίσκος των
Terror X Crew). Στο κομμάτι αυτό έκανα την αυτοκριτική μου, αναθεωρούσα
κάποιες θέσεις μου, π.χ. αντί για το «Πολίτης του Κόσμου», επέλεγα το
«Έλλην του Κόσμου», στην ουσία δηλαδή το οικουμενικό, το ελληνικό
μοντέλο διεθνισμού της θυσιαστικής διακονίας προς τον πλησίον.
Προσπάθησα να δώσω τη δική μου πρόταση, με την όποια αντίληψη και
γνώσεις είχα ως πιτσιρικάς τότε, για το πώς έπρεπε να σταθούμε απέναντι
σε όλες αυτές τις δυνάμεις που συγκροτούσαν το μέτωπο που ονομαζόταν
«Παγκοσμιοποίηση», «Νέα Τάξη Πραγμάτων», «Νέα Εποχή», κλπ., το οποίο
απεργάζονταν συστηματικά, την αποψίλωση όλων αυτών των στοιχείων που
συγκροτούσαν την παράδοσή μας και γενικά των βασικών συστατικών της
ιδιοπροσωπίας μας ως έθνους (πίστη, γλώσσα, τέχνες, κουλτούρα,
περιβάλλον, κλπ.). Έκρουα τον κώδωνα του κινδύνου, αλλά δυστυχώς, ό,τι
και αν έλεγα, κατέληγε «εις ώτα μη ακουόντων». Η πλειοψηφία των Ελλήνων
τότε δεν ήθελε «Κασσάνδρες», που να της χαλάνε την ευδαιμονιστική
κραιπάλη. Ζούσε μέσα στον πυρετό της επίπλαστης ευωχίας του πολιτικού
«Εκσυγχρονισμού» (ενθυμίστε φαντάζομαι το «εθνικό» όραμα του ευρώ, την
προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τα διακοποδάνεια,
κλπ.) συμμετέχοντας στο «μικρονοϊκό κιτσαριό», στον «ιταμό,
καλογυαλισμένο παλιμβαρβαρισμό» της εποχής, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε
σε άρθρο του τότε, ο Χρήστος Γιανναράς.
Από
εκείνη την περίοδο και για μία πενταετία περίπου, από το καθεστώς
εκείνο στοχοποιήθηκα, κυνηγήθηκα, έγινα ο αποδιοπομπαίος τράγος για
αμαρτίες άλλων, αποκλείστηκα από όλα τα ΜΜΕ, γενικότερα απομονώθηκα σαν
καλλιτέχνης κλπ. αφού πρώτα βέβαια με στόλισαν με τα κοσμητικά
«φασίστας», «τρελός», «συνωμοσιολόγος», «γραφικός», κλπ. Τώρα σχετικά με
το αν η κρίση είναι αποκλειστικά οικονομική: σαφώς και πιστεύω, ότι
είναι και οικονομική, ότι δεχόμαστε ως χώρα έναν οργανωμένο οικονομικό
πόλεμο, ότι είναι το ΔΝΤ, οι τράπεζες, κλπ, κλπ, κλπ, όμως αυτό είναι η
εξωτερική στοιβάδα· ο πυρήνας του προβλήματος θεωρώ, ότι είναι
πνευματικός. Θα σου εξηγήσω τι εννοώ.
Κάποια στιγμή στο παρελθόν άκουσα τον μακαρίτη τον Γιάννη Φουράκη, τον «δι’ Ελληνισμόν σαλόν», να λέει ότι «ο Έλλην είναι ο Ιερεύς της Οικουμένης». Η φράση αυτή αποτυπώθηκε στο μυαλό μου! Σκεπτόμουν ότι, αν ο πλανήτης μας νοηθεί ως Ναός, το Ιερό αυτού του Ναού, πρέπει να είναι η Ελλάδα.
Ας πάρουμε για παράδειγμα τον Χριστιανισμό. Έστω και λίγο, διαγωνίως, να μελετήσουμε Εκκλησιαστική Ιστορία, αντιλαμβανόμαστε εύκολα τον βαθμό που συνεισέφεραν οι Έλληνες στην εκπνευμάτιση του κόσμου. Το πλήθος των Μαρτύρων, οι Άγιοι, οι πνευματέμφοροι Πατέρες, που δογμάτισαν απλανώς, κλπ, ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία Έλληνες. Εντελώς ενδεικτικά αναφέρω τις περιπτώσεις του Αγίου Θεοδώρου από την Ταρσό, αρχιεπισκόπου Canterbury, για το έργο που έκανε στη Δύση (φωτιστής των Άγγλων) και τον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό, για το έργο που έκανε στην Ανατολή (φωτιστής των Ρώσων).
Όλα αυτά βέβαια δεν τα λέω αυτό από κάποια σοβινιστική διάθεση, από τάση να μειώσω κάποιον άλλο λαό, κλπ. Το λέω γιατί θέλω να τονίσω, ότι ανέκαθεν ο Έλλην, είχε έναν πνευματικό, φωτοδοτικό ρόλο, τον οποίο αποποιήθηκε, θαμπωμένος από τα ψευδώνυμα εκ Δυσμών «φώτα», καταλήγοντας δέσμιος της «βαρείας ύλης». Διέπραξε με λίγα λόγια «ύβρη». Και όταν διαπράττεις «ύβρη» ακολουθεί η «Άτη», η «Νέμεσις» και η «Τίσις», το γνωστό δηλαδή τραγικό σχήμα που μας δίδαξαν οι αρχαίοι τραγικοί μας ποιητές. Όπως λειτουργούν οι φυσικοί νόμοι, έτσι λειτουργούν και οι πνευματικοί. Θεωρώ, ότι στην παρούσα μας έχει επιβληθεί ως έθνος, άνωθεν ένας «κανόνας». Όπως υπάρχει «κανόνας» σε επίπεδο ατομικό (όπως π.χ. του φίλου μου του Μαξ που προανέφερα), υπάρχει και «κανόνας» σε επίπεδο συλλογικό.
Φρονώ, ότι στο μέτρο που θα μετα-νοήσουμε, σε αυτό το μέτρο θα εγερθούμε πάλι. Οδηγοί
μας προς αυτή την κατεύθυνση είναι οι ήρωες του ’21, οι οποίοι
βρισκόντουσαν σε μετάνοια και είχαν μυστηριακή ζωή, γι’ αυτό και ο
αγώνας τους ευλογήθηκε και απέδωσε καρπούς. Δυστυχώς όμως, φως στον
ορίζοντα δεν βλέπω άμεσα, γιατί όλα αυτά τα θέματα, ακόμα και σήμερα,
δέχονται τη χλεύη από τους περισσότερους συμπατριώτες μας. Για να
πραγματοποιηθεί η επ-ανάσταση, πρέπει να προηγηθεί η Ανάσταση (πρωτίστως
εντός μας), ειδάλλως η λέξη «επανάσταση» παραμένει μία λέξη κενή
νοήματος.
δ)
Πρόσφατα συνεργάστηκες στον δίσκο σου Mash Up Sessions 1 με τον Σταμάτη
Σπανουδάκη. Τι αποκόμισες από αυτήν συνεργασία; Θα υπάρξει συνέχεια;
Από
τα μέσα της δεκαετίας του ’90 στριφογύριζε στο μυαλό μου η ιδέα για τη
δημιουργία ενός mash up δίσκου (εις την «καθ’ ημάς» νόρμα) στο πνεύμα
του «The Rapsody Overture: Hip Hop Meets Classic …» και του «S&M»,
του δίσκου που είχαν κυκλοφορήσει οι Metallica σε συνεργασία με την
Συμφωνική Ορχήστρα του San Francisco.
Αρκετά χρόνια αργότερα, καλοκαίρι του 2006, βρέθηκα σε μία συναυλία του Σταμάτη Σπανουδάκη στο
Ηρώδειο, όπου άκουσα μία διασκευή του «Κύριε Ελέησον» με electro
στοιχεία, διασκευή που είχε κάνει ο Σταμάτης ειδικά για εκείνη την
βραδιά. Συνειδητοποίησα τότε με την αρωγή ποίου θα μπορούσε να
υλοποιηθεί αυτό το μουσικό μου απωθημένο! Τώρα, το κατά πόσο πέτυχε το
εγχείρημα, θα το κρίνουν βέβαια οι ακροατές. Για μένα, αυτός ο δίσκος με
τον Σταμάτη είναι η σημαντικότερη συνεργασία της μουσικής μου
πορείας. Αυτό που κρατάω από αυτή τη συνεργασία, πέραν της εμπειρίας
φυσικά, είναι η φιλία· γιατί διατηρήσαμε επαφή και μετά το πέρας των
ηχογραφήσεων.
Ο Σταμάτης
είναι μεγάθυμος, δοτικός και άνθρωπος με πίστη! Θυμάμαι κάποια περίοδο
που είχε κάποιο πρόβλημα υγείας, αναφερόταν σε αυτό ως «επίσκεψη Θεού».
Είναι υπομονετικός, «προσγειωμένος» (χωρίς εκείνα τα σύνδρομα
«υψηλοφροσύνης» που συναντάς σε άλλους συνθέτες) και έχει επίσης
απίστευτη αίσθηση του χιούμορ! Ενημερωτικά, να αναφέρω σε αυτό το σημείο
(για να μην πηγαίνει ο κόσμος άδικα στα δισκοπωλεία) ότι ο εν λόγω
δίσκος δεν υπάρχει πλέον στο εμπόριο. Κυκλοφόρησε τα Χριστούγεννα του
2010, αλλά μετά από έναν μήνα αποσύρθηκε από την κυκλοφορία και όσα
αντίτυπα είχαν μείνει καταστράφηκαν από την εταιρεία… Αυτά όμως
αποτελούν θέμα άλλης συζήτησης. Το θετικό είναι ότι, γίνονται κάποιες
συνεννοήσεις, ώστε να επανακυκλοφορήσει μέσω άλλης οδού.
Ως
προς το «Μash Up Sessions II», ναι, έχω στο πλάνο μου κάποια στιγμή να
το κυκλοφορήσω, αλλά νομίζω, ότι ακόμη είναι αρκετά νωρίς να μιλάμε για
αυτό.
ε) Μετά την επιτυχή συναυλία-παρουσίαση του «Λυκόσχημου Αμνού» σε μουσικό χώρο των Αθηνών ποιά είναι τα επόμενα σχέδια σου;
Στα
άμεσα σχέδιά μου είναι μία μίνι-περιοδεία στο πλαίσιο της παρουσίασης
του νέου δίσκου. Η αρχή έγινε στην Αθήνα στο Γκάζι στο «ΚοοΚοο», όπου
ήταν και η πρώτη επίσημη παρουσίαση. Ακολουθούν: 3 Μαρτίου Χαλκίδα
(Στρογγυλό), 16 Μαρτίου Ιωάννινα (Boxx), Σάββατο 31 Μαρτίου Θεσσαλονίκη
(Block 33), 1 Απριλίου Πτολεμαΐδα (Διπλό) και έπεται συνέχεια! Σύντομα
θα ανακοινωθούν και άλλες ημερομηνίες μέσα στον Απρίλιο.
στ) Ένα μήνυμα στους αναγνώστες του Πενταποστάγματος.
Νήψη,
πνευματική εγρήγορση και αισιοδοξία! Αισιοδοξία, γιατί το φως νικάει
πάντα το σκοτάδι: «…καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία
αὐτὸ οὐ κατέλαβεν». Τους χαιρετισμούς μου και τις ευχαριστίες μου σε όλη
την ομάδα του Πενταποστάγματος για τη φιλοξενία! Καλή Αγία και Μεγάλη
Τεσσαρακοστή! Έρρωσθε!
To cd μπορείτε να το παραγγείλετε με αντικαταβολή από το www.hiphopshop.gr ή να το προμηθευτείτε απευθείας από το Hip Hop Shop (Διονύσου 6, 15124, Μαρούσι, τηλ: 210 6148506. www.facebook.com/hiphopshop Athens).Επικοινωνία με τον καλλιτέχνη: www.facebook.com/Artemios Neorhapsodist
Έχω έναν φίλο τόν Μάξιμο, τόν φωνάζουμε Μάξ.
Σύχναζε Αριστοτέλους καί πλατεία Σκρά εναλλάξ.
Πορωμένος χιπχοπάς, από τή μέρα τήν πρώτη, κι έκανε τρέλλες,
απ᾽ αυτές που κάνουμε όλοι στή νιότη.
Η διαφορά μέ τόν Μάξ ήταν, ότι κάποια στιγμή,
είχε αρχίσει νά τραβάει στ’ άκρα τό σχοινί.
Ανησυχούσαν οι κολλητοί, χανόταν βλέπεις γιά μέρες,
κάποιοι είπαν άραζε σέ άλλα στέκια, μ’ άλλες παρέες.
Τήν εποχή αυτή ήταν που έμπλεξε
καί μέ τους μπάφους,
κι άρχισ’ ή ζωή του,
νά ορίζεται έξ αυτού του πάθους,
καί γιά νά προλάβω κάποιους,
που θά πουν: ε, καί τί έγινε;
Ακουστέ, γιατί ενός κακού μύρια έπονται!
Λοιπόν, ο Μάξ, άσχετα άπό τήν τρέλλα του,
ήταν ευαίσθητη ψυχή,
γι’ αυτό καί όταν ή κοπέλα του
μία μέρα του ‘πε νά χωρίσουν
δίχως προφανή λόγο,
ένιωσε, οτι έχασε
κάτω απ’ τά πόδια του τόν κόσμο!
Τόν ψυχικό πόνο, τό συναισθηματικό κενό,
νόμιζε θά τό κάλυπτε
μέ τήν κόκα καί τήν Ηρώ.
Η βουτιά αυτή δέ χρειάστηκε κόπο,
τό χόρτο που κάπνιζε τόσα χρόνια,
είχε λειάνει τόν δρόμο
καί έτσι η νέα ιστορία,
που είχε αρχίσει μέ τίς σκόνες,
δέν άργησε καί νά τόν οδηγήσει
εμπρός στις πόρτες
της Ψυχιατρικής Κλινικής Θεσσαλονίκης.
Τέσσερις φορές, τέσσερα εικοσαήμερα,
μά oι προσωπικοί του δαίμονες, δέν καταβάλλονταν με τίποτα!
Πρός στιγμήν ‘φεύγαν οι ουσίες από τό αίμα του,
δέν έφευγε όμως η ιδέα, πού ήταν ριζωμένη μέσα του!
Κι έτσι ό Μάξ συνέχιζε τό δρομολόγιο τό παλιό,
σέ Εύοσμο, σέ Δενδροπόταμο καί Κορδελιό.
Σκηνικό, που άπ’ τή μνήμη του ποτέ δέ θά σβηστεί,
η νύχτα αύτή, πού έγινε η καρφωτή.
Σειρήνες, φωνές, (ψηλά τα χέρια) παντου μπλε φώτα,
νά τόν σημαδεύουνε των αστυνομικών τά όπλα!
Του περνάνε βραχιόλια καί του βγάζουν άμεσα εισιτήριο,
γιά του Αστυνομικοί Μεγάρου τό κρατητήριο.
Τίς πιό ζόρικες στιγμές εκεί τίς βιώνει, του βγαίνουνε στερητικά,
αφόρητοι σωματικοί πόνοι. Σκοτοδίνη! Εκλιπαρεί έστω γιά μία ασπιρίνη!
Ειρωνικό βλέμμα ειν αυτό, πού ό σκοπός του δίνει.
Μετά άπό δυό εβδομάδες είναι ένα ανθρώπινο ερείπιο,
σάν νεκροζώντανος, οδηγείται στό δικαστήριο.
Η απόφαση πού βγαίνει, ειν’ η χαριστική βολή,
ο Μάξιμος θά περάσει έναν χρόνο στή φυλακή!
Τώρα είναι μέσ’ στήν κλούβα
κι οδεύει πρός τή Νέα Σίνδο.
Στις φυλακές Διαβατών θά βρίσκεται σέ λίγο.
Περνά τήν πύλη,
νιώθει πώς εισέρχεται στόν Άδη,
πώς έφτασε ώς έδώ,
δεν έχει ακόμη καταλάβει!
Ακολουθεί τόν φρουρό, μέ τό κεφάλι σκυφτό,
τόν οδηγεί στό κελί πού ‘χει τό νούμερο 8.
Στό εξής θά μένει εκεί
μαζί μέ πέντε συγκατοίκους
καί γιά θέα θά ‘χει μόνο κάγκελα καί τοίχους.
Έρχονται κάποιες στιγμές,
που άγγίζει τήν τρέλλα,
του μπαίνουν λογισμοί,
ώς καί στή ζωή του νά θέσει τέρμα.
Ώσπου μία μέρα,
κολλάει στό έξώφυλλο ενός βιβλίου,
ήταν τό Πάθη καί Αρετές,
του πατρός Παϊσίου!
Έρχεται σ’ επαφή με την αλήθεια,
που έλευθερώνει,
νιώθει έλεύθερος,
παρόλο πού ειν’ στή φυλακή ακόμη!
Πίνει το πικρό ποτήριο μέχρι το τέλος,
καί αισίως της κοινωνίας ξαναγίνεται μέλος!
Αρτέμης: Ο σύγχρονος άνθρωπος μαζεύει πληροφορίες μόνο και μόνο ως ειδήσεις, δεν ξέρει να τις επεξεργαστεί. Δεν έχει χρόνο ή, το χειρότερο, δεν μπορεί να σκεφθεί. Καιρός είναι να επιστρέψουμε στη γνώση, στη σοφία, στην αρετή...
Είτε τον αγαπάς, είτε τον μισείς,, ο
Αρτέμης όχι μόνο αποτέλεσε μέλος σε ένα από τα σημαντικότερα hip hop
σχήματα αυτού του τόπου –των Terror X Crew– μα εξακολουθεί να είναι κι
ένας από τους καλύτερους εγχώριους MCs. Mε βάση μάλιστα τον πρόσφατο,
πρώτο του προσωπικό δίσκο Λυκόσχημος Αμνός θα λέγαμε ότι διαθέτει και
μια οπτική πιο σύγχρονη από πολλούς νεότερούς του μουσικούς
συνοδοιπόρους. Με αφορμή λοιπόν τόσο τη συγκεκριμένη κυκλοφορία, όσο και
την επερχόμενη συναυλία του στο Antart της Γλυφάδας το επόμενο Σάββατο,
26 Μαΐου –σε μια ιστορική επί σκηνής συνεύρεση με τον Σκηνοθέτη των
FFc– συζητήσαμε μαζί του για τα μέσα των 1990s, για την αλλαγή στο στυλ
του (που πολλοί καυτηριάζουν), για την ελληνική παράδοση και για τον
Σταμάτη Σπανουδάκη...
Από πού γεννήθηκε η ανάγκη για τη δημιουργία ενός προσωπικού δίσκου; Δεν θα μπορούσαν τα τραγούδια του Λυκόσχημου Αμνού να ενταχθούν στο πλαίσιο ενός δίσκου των Α/Ε;
Σαφώς και θα μπορούσαν να ενταχθούν σε
έναν Α/Ε δίσκο. Εν πρώτοις, να ξεκαθαρίσω ότι δεν ήταν στις προθέσεις
μου να κυκλοφορήσω κάποιον σόλο δίσκο, πέραν της σειράς Mash Up Sessions.
Το αρχικό πλάνο ήταν, μετά τον δίσκο που θα κυκλοφορούσα με τον Σταμάτη
Σπανουδάκη, να κυκλοφορήσει και ο Ευθύμης την προσωπική του δουλειά και
στη συνέχεια να ξαναμπούμε στο στούντιο για τον νέο Α/Ε δίσκο. Κάποια
στιγμή είδα ότι καθυστερούσε η κυκλοφορία του Ευθύμη, είχα κάποιο υλικό
έτοιμο, γενικά δεν μπορώ να είμαι και επί μακρόν σε απραξία και έτσι
αποφάσισα να ξεκινήσω τον Λυκόσχημο Αμνό. Αυτό είναι όλο. Σε
περίπτωση που υπάρχουν υπόνοιες ότι έχουμε διαλυθεί ως Α/Ε ή ότι
υπάρχουν εσωτερικές εντάσεις στο σχήμα, κ.ά. και για αυτόν τον λόγο
λειτουργούμε αυτόνομα (γιατί έχω ακούσει και τέτοια), να τονίσω –για
ακόμη μία φορά– ότι τίποτα από όλα αυτά δεν ισχύει.
Έχεις να μας δώσεις αλήθεια
καμία «εσωτερική πληροφορία» για τον επερχόμενο δίσκο του Ευθύμη; Θα
δούμε και δικό σου κουπλέ μέσα σε αυτόν, όπως έγινε με τον Ευθύμη στο
“50/50” του Λυκόσχημου Αμνού;
«Εσωτερικές πληροφορίες» έχω, αλλά δεν
θεωρώ ότι είναι δική μου αρμοδιότητα να τις κοινοποιήσω. Νομίζω ότι το
σωστό είναι να μιλήσει ο ίδιος ο Ευθύμης για τη δουλειά του. Μπορείς
άνετα να του κάνεις κρούση και να σου παραχωρήσει κι εκείνος μία
συνέντευξη!

Μίλησέ μας για το ηλεκτρονικό ηχητικό υπόβαθρο του δίσκου. Ήταν κάτι που πάντα υπήρχε στο μυαλό σου, αν κρίνουμε και από το ότι στοιχεία αυτής της μουσικής υπήρχαν ήδη από την εποχή του “Πανικόβλητον” των Terror X Crew;
Πάντα παρακολουθούσα τις τρέχουσες
τάσεις της ηλεκτρονικής μουσικής (γενικότερα προς τον χώρο των breaks).
Νομίζω ότι όσοι με ακούνε από τις εποχές των Terror X Crew (ειδικά από
τις εποχές της Γεύσης Του Μένους και μετά), θα έχουν αντιληφθεί
τη ροπή μου προς αυτό το μουσικό ρεύμα. Βέβαια, όπως τότε ήταν στο
προσκήνιο το electro, το jungle, τα big beats κλπ., σήμερα είναι το drum
’n’ bass, η grime, η glitch hop, η dubstep, η nu funk, και πολλά άλλα. H
τρέχουσα μουσική επικαιρότητα με απασχολεί, αλλά και με επηρεάζει.
Πάντα προσπαθώ να βρίσκομαι σε εγρήγορση και να πειραματίζομαι με νέα
πράγματα. Δεν μου αρέσει να μένω στάσιμος, να «αναμασάω» συνεχώς κάποια
χιλιοπαιγμένη μουσική φόρμουλα ή να καταλήξω να ακούγομαι σαν
συνταξιούχος σε καφενείο, λέγοντας τα κλασικά, «τότε η φάση ήταν σωστή,
σήμερα είναι όλα χάλια κλπ.». Δεν είναι ωραίο να αδικούμε τη νέα γενιά.
Σε κάθε εποχή και σε κάθε είδος, υπήρχαν οι «καλές» και οι «κακές»
μουσικές.
Εκείνοι που απορρίπτουν συλλήβδην τα
πάντα σήμερα (η πιο παλιά σχολή), έχουν άραγε σκεφτεί το ενδεχόμενο ότι
ίσως έχουν αρχίσει να μεγαλώνουν και οι εξελίξεις να τους προσπερνάνε;
Αρκετοί π.χ. μου λένε –ορμώμενοι από μία ρομαντική διάθεση βέβαια οι
άνθρωποι– «φτιάξε ξανά έναν δίσκο όπως τον Η Πόλις Εάλω ή τον Η Γεύση του Μένους».
Για μένα κάτι τέτοιο αφενός θα αποτελούσε την εύκολη λύση, αφετέρου θα
είχα και πολύ λιγότερη «γκρίνια», σε πολλούς τομείς. Το θεωρώ όμως
αναχρονισμό. Παιδιά, ωραίοι οι T.X.C. (είναι ιστορία, οι ρίζες του
είδους, κλπ.), ωραία τα 1990s, ωραίες οι αναμνήσεις, όμως έχουν παρέλθει
από τότε σχεδόν 20 χρόνια. Έχουμε 2012, πάμε για άλλα! Πρέπει να γίνει
κατανοητό ότι άλλη ήταν η ιστορική πραγματικότητα π.χ. το 1994 (τα
κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά δεδομένα) και άλλη σήμερα. Συνεπώς δεν
μπορείς ούτε να παίζεις τα ίδια πράγματα, ούτε να μιλάς για τα ίδια
θέματα.
Το τελικό αποτέλεσμα στέκεται σε
μουσικά υψηλό επίπεδο. Τόσο όμως οι κυκλοφορίες των Α/Ε αλλά και των
Terror X Crew δεν πέσανε ποτέ κάτω από έναν συγκεκριμένο πήχη. Πόσο
σημαντικό είναι για σένα το τελικό προϊόν που κυκλοφορείς σαν Αρτέμης να
διατηρεί κάποια στάνταρ;
Αρχικά να σε ευχαριστήσω για τα ευμενή
σου σχόλια. Σαφώς και είναι πολύ σημαντικό για εμένα το κομμάτι του
τελικού ηχητικού αποτελέσματος. Οι «δάφνες» βέβαια για αυτό το θέμα δεν
ανήκουν μόνο σε μένα, για τον λόγο ότι το τελικό αποτέλεσμα του Λυκόσχημου Αμνού
αποτελεί προϊόν συμμετοχικής δράσης μιας μεγάλης ομάδας παραγωγών (κατά
τη γνώμη μου από τους καλύτερους που έχει να επιδείξει η ελληνική
ηλεκτρονική μουσική σκηνή σήμερα). Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να επεκταθώ
ιδιαίτερα, αφού η πορεία και τα ονόματα τους μιλάνε από μόνα τους.
Ενδεικτικά σας αναφέρω τους: Junior SP., Cryogenics, Christian Cambas,
Fleck, V.G.O., Cenobite, Ed Gain κ.α. Όλοι αυτοί, φυσικά
συνεπικουρούμενοι από τη σταθερή ομάδα παραγωγής την οποία έχω μαζί μου
από την εποχή του Διαλεχτού της Άρνησης Και Του Ακριβογιού Της Πίστης, δηλαδή τον Λάμπρο Κριτσιμά (ντραμς), τον Λεωνίδα Πετρόπουλο (μπάσο) και τον Δημήτρη Κουτσούκη (κιθάρα).

Γενικά προσπαθώ ό,τι κάνω, στο μέτρο των
γνώσεων και των δυνατοτήτων μου, να είναι όσο το δυνατόν αρτιότερο. Το
νεοελληνικό πνεύμα του άρπα-κόλα και της αρπαχτής δεν θέλω να
υπεισέρχεται στο στούντιο. Με το τελικό αποτέλεσμα θέλω να νιώθω ότι
είμαι ηθικά εντάξει ως προς τον εαυτό μου και ως προς τον ακροατή
(αφενός ότι δεν υποτιμώ τη νοημοσύνη του, αφετέρου ότι σέβομαι το
γεγονός πως αυτός ο άνθρωπος πιθανόν να δώσει κάποια χρήματα προκειμένου
να αποκτήσει ό,τι δημιούργησα), καθώς και ως προς την ίδια τη μουσική,
που τη θεωρώ τέχνη, δημιουργία και γενικότερα έναν ευγενή και δυναμικό
τρόπο επικοινωνίας. Όμως η αλήθεια είναι ότι, ακόμη κι αν ήθελα να είμαι
«αμελής» σε αυτό το πεδίο, σίγουρα δεν θα με άφηναν οι στενοί μου
συνεργάτες –ο Junior SP. και ο Λάμπρος Κριτσιμάς– τους οποίους θα
χαρακτήριζα «μανιακούς» με το συγκεκριμένο θέμα (με την καλή έννοια
φυσικά). Με τα παιδιά αυτά μοιραζόμαστε την ίδια «ψύχωση» για τις
ηχητικά άρτιες παραγωγές και για το mastering.
Στον “Μαρμαρωμένο” πατάς επάνω
σε dubstep ηχητική ραχοκοκκαλιά. Παρακολουθείς το συγκεκριμένο ιδίωμα;
Ποια ονόματα έχουν τραβήξει τη προσοχή σου;
Ο “Μαρμαρωμένος” είναι ένα ιδιότυπο
κομμάτι. Η μουσική παραγωγή είναι dubstep, ενώ το ραπάρισμα γίνεται σε
εκκλησιαστική γλώσσα. Σου είπα και πριν πως κάθε τι νέο μου κεντρίζει το
ενδιαφέρον. Η dubstep, η οποία εσχάτως βρίσκεται στα πάνω της, δεν θα
μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα (αρκεί βέβαια να συνοδεύεται
από σοβαρές παραγωγές και ενίοτε από σοβαρούς MCs). Μου αρέσουν τόσο τα
πιο «παραδοσιακά» πράγματα, όπως η κολεκτίβα της DMZ και οι καινούριες
δουλειές του Photek, μα και άλλα, όπως η συνεργασία Scrillex-Korn, ο Nit
Grit κλπ.
Με τους Α/Ε έχετε κάνει και κομμάτια που αγγίζουν το είδος του τότε λεγόμενου rap rock. Το soundtrack του Judgment Night έπαιξε καθόλου τον ρόλο του σε αυτό;
Φλερτάρουμε αρκετά με το rapcore, από
την εποχή των TXC –από τον πρώτο κιόλας δίσκο είχε γίνει τέτοιου είδους
συνεργασία με μία punk/hardcore μπάντα της εποχής, τους New Jack. Αλλά
ακόμα και σήμερα μην ξεχνάς ότι στις συναυλίες βγαίνουμε με rapcore
σύνθεση, αφού παίζουμε με κιθάρα, μπάσο, ντραμς και DJ. Το soundtrack
του Judgment Night αποτελεί ορόσημο για το rapcore (τότε
λεγόταν «metal rap») και είχε παίξει μεγάλο ρόλο στη διάδοση του είδους.
Ήταν ένας crossover δίσκος με επικές συνεργασίες (Boo Yaa Tribe &
Faith No More, House Οf Pain & Helmet κλπ.). Θυμάμαι, στις αρχές του
1990, όλοι είχαν παρανοήσει μαζί του και παιζόταν παντού! Την ταινία
νομίζω ελάχιστοι την είχαν δει, αλλά το soundtrack το είχαν ακούσει
όλοι.
Παρακολουθείς τη σύγχρονη
πραγματικότητα στο ξένο hip hop; Ή θεωρείς πως το ποιοτικό επίπεδο έχει
πέσει την τελευταία δεκαετία, όπως ισχυρίζονται αρκετοί που έζησαν τη
«φάση» εντός της δεκαετίας του 1990;
Το αμερικάνικο ραπ δεν με συγκινεί πια
ιδιαίτερα. Έχει γίνει πολύ mainstream και τα περισσότερα raps είναι κενά
νοήματος –πρέπει να κάνεις μεγάλη ανασκαφή για να πετύχεις κάτι
αξιόλογο. Περισσότερο ακούω λοιπόν πράγματα από την Ευρώπη. Θεωρώ ότι
στην από εδώ πλευρά υπάρχει σαφώς μεγαλύτερη εξέλιξη και πειραματισμός,
τόσο σε στιχουργικό, όσο και σε παραγωγικό επίπεδο. Foreign Beggars, Son
Of Kick, Grems, είναι μερικά από τα ακούσματα με τα οποία έχω κολλήσει
τελευταία.

Αν εξαιρέσουμε την “Περσεφόνη”, δεν νομίζω να είχες κάποιο άλλο storytelling κομμάτι. Τι σε ώθησε λοιπόν να γράψεις το “Μαξ (Πάθη Και Αρετές)” και τι κάνει σήμερα ο Μάξιμος που, όπως έχεις πει, είναι υπαρκτό πρόσωπο;
Ναι, το τραγούδι “Ο Μαξ (Πάθη και Αρετές)”,
είναι το δεύτερο αμιγώς storytelling (αφηγηματικό) ραπ το οποίο γράφω. Η
ιστορία που περιγράφεται εδώ βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα: ο
Μάξιμος είναι υπαρκτό πρόσωπο, είναι παλιός μου φίλος από τη Θεσσαλονίκη
και ένα από τα πρώτα μέλη της θρυλικής graffiti ομάδας των S.G.B. (Skra
Ghetto Boys). Κάποιες επιλογές στη ζωή του (τα περιγράφω στο τραγούδι)
τον οδήγησαν σε νεαρή ηλικία στις φυλακές Διαβατών. Εκεί μέσα είχε
φτάσει σε οριακό σημείο και του είχαν μπει λογισμοί μέχρι και να
αυτοκτονήσει. Ώσπου έπεσε στα χέρια του το βιβλίο του Πατρός Παϊσίου,
Πάθη Και Αρετές, που του έσωσε τη ζωή. Μετά την ανάγνωσή του είδε τον
κόσμο με άλλα μάτια. Άντλησε δύναμη. Ήρθε σε επαφή με την «αλήθεια που
ελευθερώνει» και ένιωσε ελεύθερος παρά το γεγονός ότι βρισκόταν ακόμη
στην ειρκτή. Σήμερα, δόξα τω Θεώ, ο άνθρωπος είναι μια χαρά και γενικώς
διάγει ευ. Έγραψα το κομμάτι καθαρά με το σκεπτικό ότι ίσως μπορούσαν να
βοηθηθούν μέσω αυτού παιδιά τα οποία έχουν παράλληλους βίους με τον
Μαξ. Σκεπτόμουν ότι στο πρόσωπο του Μαξ μπορεί να αναγνώριζαν κάποια από
αυτά τα παιδιά και δικά τους χαρακτηριστικά και πιθανόν απέφευγαν
κάποιες κακοτοπιές.
Η επίσημη παρουσίαση του Λυκόσχημου Αμνού
στο KooKoo ήταν μια εντυπωσιακή έκρηξη αδρεναλίνης, τόσο από εσένα, όσο
και από το κοινό. Στη συγκεκριμένη εμφάνιση έκανες και μια αναδρομή σε
ολόκληρη τη πορεία σου σαν καλλιτέχνης. Παρόλο που ακούσαμε και κομμάτια
των TXC, έλειψαν όμως τραγούδια τους από το πρώτο EP καθώς και από το Η Πόλις Εάλω. Αλλά και στο Athens Hip Hop Festival το καλοκαίρι που μας πέρασε, στην εμφάνισή σας με τον Ευθύμη, προτιμήσατε κομμάτια της Γεύσης Του Μένους και του Έσσεται Ήμαρ.
Θεωρείς ότι τα τραγούδια που γράφατε στο ξεκίνημά σας έχουν πάψει πλέον
να σε αντιπροσωπεύουν; Ένα κομμάτι π.χ. σαν το “Να Τους Δω Να Τρέχουν”
έχει πάψει να εκφράζει τον Αρτέμη του 2012;
Είναι γεγονός ότι στην παρούσα φάση προτιμώ περισσότερο τα κομμάτια από τον Λυκόσχημο Αμνό, από το Mash Up Sessions ή από το Ο Διαλεχτός Της Άρνησης Κι Ο Ακριβογιός Της Πίστης,
από τα παλαιότερα. Νομίζω όμως ότι κάτι τέτοιο είναι λογικό. Ένας
καλλιτέχνης εξελίσσεται και ολοκληρώνεται ο ίδιος πρώτα, ώστε να μπορεί
να δημιουργεί, να παράγει μία ζωντανή μουσική. Τα τραγούδια, και μουσικά
και στιχουργικά, δεν πρέπει να παραμένουν στάσιμα, προσκολλημένα σε μία
δεδομένη φόρμα. Έτσι, η μουσική ως δημιουργία ξεφεύγει από τα όρια του
συντηρητισμού και δυναμικά αυξάνεται, αναπτύσσεται, βελτιώνεται. Νομίζω
ότι κάθε νέο δημιούργημα εκφράζει καλύτερα τον καλλιτέχνη από το
παλαιότερο. «Τοις έμπροσθεν επεκτεινόμενοι».
Το “Ξόδι 2” έρχεται σαν συνέχεια του πρώτου μέρους από το Έσσεται Ήμαρ.
Ο συνοδευτικός τίτλος είναι «Η Πικρή Δικαίωση». Θεωρείς ότι ο κόσμος
δεν ήταν έτοιμος να καταλάβει τις έννοιες του πρώτου μέρους, πίσω στο
2001;
Μα και σήμερα έχουν άραγε
συνειδητοποιήσει οι περισσότεροι το τι γίνεται στην Ελλάδα; Πού
οδηγούμαστε και ποιες είναι οι σκοπιμότητες; Πάντοτε με προβλημάτιζε το
κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι και, συζητώντας με άλλους
ευαισθητοποιημένους ανθρώπους και διαβάζοντας σχετικά, προέκυψε το “Ξόδι
1” και το “Ξόδι 2” ως φυσικό αποτέλεσμα. Άσχετα τελικά αν το “Ξόδι 1”
βγήκε προφητικό, δεν το επιδίωξα, δεν ήξερα τι θα γίνει στο μέλλον, δεν
είμαι προφήτης.
Η επιστροφή στην παράδοση και σε
διαχρονικές έννοιες όπως η οικογένεια, οι διαπροσωπικές σχέσεις, η
στήριξη του εγχώριου εργατικού δυναμικού και προϊόντων μπορεί να δώσει
μια διέξοδο στη σύγχρονη μουντή πραγματικότητα της τωρινής Ελλάδας;
Ναι, σίγουρα! Αυτή η αποδοχή της
παράδοσης δεν εννοείται όμως ως επιστροφή στο παρελθόν, ως μία στείρα
αναζήτηση περασμένων αξιών, αλλά ως μία ζώσα κοινωνία με έμπνευση από
την παράδοση. Στη μετανεωτερική εποχή στην οποία ζούμε κυριαρχεί ο
παραλογισμός σε κάθε επίπεδο της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας, για
αυτό μιλώ στον Λυκόσχημο Αμνό για μετανεωτερική εκμαλάκυνση. Η
επιστροφή, η επαφή μας με πιο παραδοσιακά πρότυπα ζωής, νομίζω ότι θα
ανανοηματοδοτήσει τη ζωή μας. Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι ο άνθρωπος της
πληροφορίας και της εικόνας, μαζεύει πληροφορίες μόνο και μόνο ως
ειδήσεις, δεν ξέρει να τις επεξεργαστεί. Δεν έχει χρόνο ή, το χειρότερο,
δεν μπορεί να σκεφθεί. Καιρός είναι να επιστρέψουμε στη γνώση, στη
σοφία, στην αρετή. Για να φύγει το σκοτάδι, η μουντάδα που σκεπάζει όλα
τα επίπεδα της σύγχρονης πραγματικότητας της Ελλάδας, θα πρέπει από
κάπου να έρθει φως.
Στο “Ξόδι 2” ακούγεται και ο
στίχος «Φώναζα ότι ερχόταν σκοτομήνιος νύχτα και με έλεγες τρελό,
συνωμοσιολόγο και φασίστα». Τη συγκεκριμένη περίοδο, όταν κυκλοφόρησε το
Έσσεται Ήμαρ και πολύς κόσμος ξίνισε με τη στροφή σας προς την αρχαιοελληνική κουλτούρα, πώς τη βίωσες; Και τι γεύση σου έχει αφήσει;
Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι η στροφή μου
δεν ήταν αποκλειστικά προς την αρχαιοελληνική κουλτούρα. Επρόκειτο, θα
έλεγα, για μία αναζήτηση, έμπνευση και αναβίωση μέσα στον ευρύτερο χώρο
της ελληνικής παράδοσης. Με τον όρο «παράδοση» εννοώ όλο το δυναμικό
πολιτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο στο οποίο
στηρίχθηκε και αναπτύχθηκε το ελληνικό Γένος, από την αρχαιότητα μέχρι
σήμερα. Η παράδοση βιώνεται, δημιουργείται και μεταλαμπαδεύεται μέχρι να
μπει μέσα στο DNA του Έλληνα. Όσο κι αν έχουμε χάσει τον δρόμο εμείς οι
Νεοέλληνες, μέσα στο πνευματικό DNA μας έχουμε τα στοιχεία αυτά της
παράδοσης που μπορούν να μας αφυπνίσουν. Και αυτή η παράδοση έχει μία
συνέχεια. Αν οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι παππούδες μας, οι Βυζαντινοί
ήταν οι πατέρες μας. Αρνούμενοι τη βυζαντινή παράδοση, τη φιλοκαλική
παράδοση, τον Φώτη Κόντογλου, τον Πεντζίκη, τον Γκάτσο, κόβουμε τον
εαυτό μας από όλη αυτήν τη συνέχεια. Η Ρωμιοσύνη ζει και ανίσταται εκεί
που δεν το περιμένεις.
Στο εξώφυλλο του Λυκόσχημου Αμνού
βλέπουμε έναν νεαρό με έναν σταυρό κρεμασμένο στο λαιμό του. Η θρησκεία
τι ρόλο παίζει πλέον στη ζωή σου; Και πώς αυτό συμβαδίζει με τον
θαυμασμό της Αρχαίας Ελλάδας του δωδεκάθεου;
Η θρησκεία –ως κίνηση του ανθρώπινου
πνεύματος προς το Θείον, προς έναν απρόσωπο Θεό και ως λατρεία αυτού του
Αγνώστου ουσιαστικά Θεού μέσα σε ηθικιστικές και νοησιαρχικές φόρμες–
δημιουργεί το φαινόμενο της θρησκειοποιημένης ζωής, που αποτελεί
βιολογική ασθένεια, όπως εύστοχα έχει επισημανθεί από κάποιους. Ε, αυτή η
θρησκεία δεν παίζει κανέναν ρόλο στη ζωή μου. Είμαι πεπεισμένος, όμως,
ότι το οντολογικό περιεχόμενο του ανθρώπου είναι θεοειδές. Η προσωπική
και εμπειρική κοινωνία με τον Θεό, η οποία είναι οντολογική, γίνεται διά
του Χριστού, όπως έχει αποκαλυφθεί στην Ορθοδοξία. Η Ορθοδοξία είναι
αποκάλυψη και ζωή, τον Θεό της Ορθοδοξίας επιθυμώ και προσπαθώ να ζήσω.
Η διαδικασία της γραφής στίχων
είναι κάτι σταθερό για σένα; Πώς ξεκινάει ένα τραγούδι; Η αφορμή δίνεται
από καθημερινά συμβάντα ή υπάρχει μια συγκεκριμένη σειρά διαδικασιών;
Η διαδικασία γραφής στίχων δεν είναι
κάτι τυπικό και σταθερό. Πολλές φορές μπορεί να υπάρχει κάποιο εσωτερικό
και άλλοτε κάποιο εξωτερικό ερέθισμα. Η έμπνευση μπορεί να προκύψει από
ένα συμβάν, από τα λόγια κάποιου, από ένα βιβλίο το οποίο διαβάζω ή και
από τις ίδιες ενδόμυχες σκέψεις μου. Αλλά η έμπνευση πάντοτε με
επισκεπτόταν σε ανύποπτο χρόνο, σε άσχετες στιγμές. Ποτέ δεν είπα π.χ.
«Ωραία, έχω ελεύθερο χρόνο, τώρα λοιπόν θα καθίσω να γράψω στίχους».
Τι θα συμβούλευες ένα νεαρό MC που θέλει να βελτιώσει την τεχνική του flow του;
Να ακούσει αρκετό ραπ (και ελληνικό και
ξένο) από τα 1990s, που θεωρείται η χρυσή εποχή του είδους. Να διαβάζει
όσο μπορεί λογοτεχνία, ποίηση, κλασικούς συγγραφείς, Πατέρες της
Εκκλησίας, οτιδήποτε τέλος πάντων που θα τον βοηθούσε να βελτιώσει τον
λόγο του. Καλό θα ήταν επίσης να διάβαζε και κάποιο βιβλίο σχετικό με τη
μετρική, με την ορθοφωνία, κλπ.
Αρκετή συζήτηση έγινε και για τη χρήση του πολυτονικού συστήματος στους στίχους του Λυκόσχημου Αμνού.
Τι σε ώθησε να χρησιμοποιήσεις ένα σύστημα το οποίο έχει καταργηθεί
επισήμως από τα τέλη του 1981; Πιστεύεις ότι προσθέτει κάτι παραπάνω
στους ίδιους στίχους, που θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί σε μονοτονικό
σύστημα;
Ξέρετε, η πολυτονική γραφή ερμηνεύει τη
σωστή ορθογραφία των λέξεων. Παλαιότερα μάλιστα, τα σημάδια τονισμού
προφέρονταν και με διαφορετική χροιά στη φωνή. Το πολυτονικό διασώζει
λοιπόν την ιστορική γραμματική και ορθογραφία της εποχής και η χρήση του
κάνει και πιο οξυδερκή τον νου. Νομίζω επίσης ότι μόνο το πολυτονικό
μπορεί να λειτουργήσει ως αντίποδας κατά των greeklish και της απειλής
της εκλατίνευσης της ελληνικής γλώσσας. Απορώ: γιατί οι Γάλλοι και οι
Γερμανοί διατηρούν το πολυτονικό στη γλώσσα τους ακόμη και σήμερα, και
εμείς με ένα νομοσχέδιο που ψηφίστηκε, θα λέγαμε «πραξικοπηματικά», στη
Βουλή στις 2:00 το πρωί, το εκτοπίσαμε από τη γραφή μας;
Προσωπικά, παρόλο που ανήκω στην γενιά
που δεν διδάχτηκε πολυτονικό, αισθάνομαι πιο οικεία με την εθνική μας
ορθογραφία, παρά με την αυθαίρετη, κρατική. Χαίρομαι επίσης που βλέπω
όλο και περισσότερους εκδοτικούς οίκους να το υιοθετούν. Θυμάμαι τον
Σαράντο Καργάκο που έλεγε ότι «μια υπογεγραμμένη ή μία δασεία αποτελούν
Θερμοπύλες του πνεύματος». Το να ασχολείται κάποιος σήμερα με πνεύματα,
περισπωμένες κλπ. ίσως να φαντάζει ακραίος ρομαντισμός και
σχολαστικισμός ή κάτι ανούσιο και μικρό. Όμως όποιος πέφτει στα μικρά,
σύντομα θα πέσει και στα μεγάλα. Είναι κι αυτό ένα είδος αντίστασης στην
νεοταξική μονομορφοποίηση και ομογενοποίηση των πάντων.
Στην επίσημη παρουσίαση του Λυκόσχημου Αμνού
μίλησες για το πόσο σημαντική υπήρξε για σένα η συνεργασία σου με τον
Σταμάτη Σπανουδάκη. Πως ένιωσες όταν έμαθες ότι είχε συμφωνήσει να σου
«δανείσει» τη μουσική του και πώς έγινε η προσέγγισή του;
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990
στριφογύριζε στο μυαλό μου η ιδέα για τη δημιουργία ενός mash up δίσκου
(εις την «καθ’ ημάς» νόρμα) στο πνεύμα του The Rapsody Overture: Hip Hop
Meets Classic… και του S&M, του δίσκου που είχαν κυκλοφορήσει οι
Metallica σε συνεργασία με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Σαν Φρανσίσκο.
Αρκετά χρόνια αργότερα, καλοκαίρι του 2006, βρέθηκα σε μία συναυλία του
Σταμάτη Σπανουδάκη στο Ηρώδειο, όπου άκουσα μία διασκευή του “Κύριε
Ελέησον” με electro στοιχεία, διασκευή που είχε κάνει ο Σταμάτης ειδικά
για εκείνη τη βραδιά. Συνειδητοποίησα τότε με την αρωγή ποίου θα
μπορούσε να υλοποιηθεί η ανωτέρω ιδέα!
Η αρχική διαμεσολάβηση έγινε από δύο
κυρίες, την Όλγα Παυλάτου και τη Μαργαρίτα Σιδερίδου. Εννοείται πως,
όταν έμαθα ότι δέχτηκε, καταχάρηκα! Mου δινόταν πλέον η δυνατότητα να
πραγματοποιήσω ένα μεγάλο μουσικό μου απωθημένο. Θεωρώ ότι αυτός ο
δίσκος με τον Σταμάτη είναι η σημαντικότερη συνεργασία της μουσικής μου
πορείας. Αυτό που κρατάv, πέραν της εμπειρίας φυσικά, είναι η φιλία•
γιατί διατηρήσαμε επαφή και μετά το πέρας των ηχογραφήσεων.
Έχοντας μεγάλη εμπειρία από
δυναμικές συναυλίες όλα αυτά τα χρόνια ποια ή ποιες θα έλεγες ότι είναι
εκείνες οι εμφανίσεις που σου έχουν μείνει χαραγμένες στη μνήμη;
Είναι πολλές οι συναυλίες που έχουμε
κάνει και είχαν αρκετή δυναμική. Τώρα, αν πρέπει οπωσδήποτε να ξεχωρίσω
κάποιες, θα αναφέρω (ως Terror X Crew) τη συναυλία στο γήπεδο
Χαλανδρίου, τη συναυλία στο extreme sports festival στο Καβούρι (από
όπου έχουν ληφθεί και αρκετά πλάνα για το βιντεοκλίπ του τραγουδιού “Η
Μέθοδος Του Προκρούστη”), την παρουσίαση της Γεύσης Του Μένους
στο Camel Club, τη συναυλία στο 1ο graffiti festival στην Αθήνα, στην
Ερμού το 1998 (πρoτού πεζοδρομηθεί). Ως A/E, οι συναυλίες που μου
έρχονται πρώτες στο νου είναι: το 1ο live μετά τη διάλυση των ΤΧC (ως
Α/Ε πλέον) στο κέντρο των Αθηνών, οι συμμετοχές μας στο Athens Hip Hop
Festival στο Γκάζι, η παρουσίαση του Λυκόσχημου Αμνού και το τελευταίο live με τον Ευθύμη που κάναμε στη Θεσσαλονίκη, στο Block 33.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
