ΚΟΛΛΥΒΑΔΕΣ - ΑΝΤΙΚΟΛΛΥΒΑΔΕΣ

Χαρ. Γ. Σωτηρόπουλου, Αντίδωρον Πνευματικόν,
Τιμητικός Τόμος επί τη 50ετηρίδι επιστημονικής δράσεως και τη 40ετηρίδι καθηγεσίας και εκκλησιαστικής δράσεως του Γεράσιμου Κονιδάρη,
Αθήνα 1981, σελ. 461-466

Εισαγωγή.

Η κίνησις των κολλυβάδων (1) διετάραξεν, ως γνωστόν, επί ένα περίπου αιώνα (1754-1845) την ηρεμίαν και, ειρήνην των μοναχών του άγιου Όρους, τους οποίους διεχώρισεν εις δύο αντιμαχόμενας μερίδας, των κολλυβάδων και των α ντικολλυβάδων. Η κίνησις αύτη συνίστατο εις την απαγόρευσην της κατά τας Κυριακάς και τας δεσποτικάς εορτάς τελέσεως μνημόσυνου μετά κολλύβων (2) και ενεφανίσθη μάλλον τυχαίως · ουδείς δε ηδύνατο να πρόβλεψη την μεγάλην εκτασιν, την οποίαν έμελλε να λάβη, και τας δυσμενείς επιπτώσεις, τας οποίας έμελλε να έχη επί των εν αγίω Όρει εφησυχαζόντων μοναχών.

Αφορμήν εις την κίνησιν, ως μας πληροφορεί ο Χ. Τζώγας (3), έδωκε το γεγονός ότι, ένεκα τυπικών δυσχερειών (4), τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων δεν ηδύναντο να τελώνται κατά Σάββατον, ως ετελούντο έως τότε, άλλα κατά Κυριακήν. Η καινοτομία αύτη δεν εύρε σύμφωνους άπαντας τους μοναχούς της σκήτης της αγίας ’ννης, οπού ηνήφθη το πρώτον η φλοξ της έριδος, και ούτω ήρχισεν η περί των μνημοσύνων έρις, ήτις από τας σκήτας και τα κελλία επεξετάθη αργότερον εις άπασαν την αγιορεοτικήν αδελφότητα.

Αιτία της έριδος υπήρξεν η εμμονή των κολλυβάδων (5) εις την επάνοδον της τελέσεως των μνημοσυνών κατά το Σάββατον ή καθ' οιανδήποτε άλλην ημέραν, εξαιρουμένου της Κυριακής και των δεσποτικών εορτών.

Οι πρωταγωνισταί της μερίδος των κολλυβάδων ήσαν κατά χρονολογικήν σειράν τέσσαρες (6):

α) Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης (1713-1784),

β) Αθανάσιος Πάριος (1722/25-1831),

γ) Μακάριος Νοταράς (Μητροπολίτης Κορίνθου) (1731-1805) και

δ) Νικόδημος Αγιορείτης (1749-1809).

Οι πρωταγωνισταί της αντιθέτου μερίδος, των αντικολλυβάδων, ήσαν δύο (7):

α) Μοναχός Βησσαρίων εκ Ραψάνης (1738 αρχαί ΙΘ'αι.) και β) Αρχ. Θεοδώρητος εξ Ιωαννίνων (μέσα ΙΗ' αι. 1823).

Η έρις των δύο παρατάξεων υπήρξεν οξυτάτη·τούτο φαίνεται εκ των φράσεων και των χαρακτηρισμών, των παραδιδομένων υπό των διαφόρων συγγραφών και επιστολών αυτών αλλά και εκ του όλου ύφους αυτών (8).

Οι κολλυβάδες υπεστήριζον ότι τα μνημόσυνα μετά κολλύβων δεν πρέπει να τελώνται κατά Κυριακήν και τας δεσποτικάς έορτάς, αλλά κατά παν Σάββατον ή τας άλλας ημέρας. Ισχυρότερα δε δικαιολογία (9) ήτο ότι δια των κολλύβων αμαυρούται ο αναστάσιμος χαρακτήρ της Κυριακής. Δι' αυτήν την θέσιν των είχον υπέρ εαυτών το γεγονός ότι μέχρι της ενάρξεως της έριδος τα κόλλυβα ετελούντο απαρεγκλίτως εν Σαββάτω · διο και διετείνοντο ότι αυτοί εκράτουν την αρχαίαν παράδοσιν και όχι οι αντικολλυβάδες. Αντιθέτως προς τους κολλυβάδες οι αντικολλυβάδες υπεστήριζον ότι τα μνημόσυνα δύνανται να τελώνται και εν Κυριακή, καθότι η ύπαρξις αυτών «εδράζεται και επί της αναστάσεως του Κυρίου και συνεπώς η κατά Κυριακήν τέλεσις αυτών δεν αντιβαίνει εις τον χαρμόσυνον χαρακτήρα αυτής, καθότι η ανάστασις του Κυρίου είναι αξίωμα και τεκμήριον της ιδίας ημών αναστάσεως».

Ταύτης της διενέξεως αποτέλεσμα ήτο η καταδίκη των κολλυβάδων (1776) (11) εις καθαίρεσιν και αφορισμόν, δοθέντος μάλιστα ότι και το Πατριαρχείον Κωνσταντινουπόλεως είχε ταχθή υπέρ των αντικολλυβάδων (12). Επειδή όμως μετά την καταδίκην η θέσις των κολλυβάδων είχε καταστή δυσχερής, ιδίως εις τας προς τους πιστούς σχέσεις των, καθόσον ούτοι ουδεμίαν αξιοπιστίαν έδιδον εις τας αντιλήψεις αυτών, ηναγκάσθησαν πάντες οι κολλυβάδες να συντάξουν ομολογίαν πίστεως προς την μητέρα Μεγάλην του Χριστού Εκκλησίαν, ήτις κατόπιν τούτου ήρε την καταδίκην και ηθώωσε τους κολ­λυβάδε ς (13)

Φιλοκαλικοί Πατέρες του 18ου αιώνος Γέροντας Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου († 2014)

Με την ευκαιρία της αυριανής εορτής μιας από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της Εκκλησίας και του Γένους, αναδημοσιεύουμε σήμερα ένα παλαιότερο άρθρο του Πανοσιολ. Αρχιμ. Γεωργίου (Καψάνη), Καθηγουμένου της Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, σχετικά με το φιλοκαλικό κίνημα, το οποίο ζωογόνησε η πάλλουσα προσωπικότητα του αγ. Νικοδήμου.

Η αγάπη του Θεού εχάρισε στην Εκκλησία αγιασμένους πατέρες, οι οποίοι εσφράγισαν τον 18ο και τον 19ο αιώνα με την φωτεινή παρουσία τους, την ορθόδοξη θεολογία τους, την αυστηρή ασκητική τους ζωή, τα θεοφώτιστα συγγράμματά τους και τις παραδοσιακές μοναστικές τους αρχές. Οι πατέρες μας αυτοί άφησαν ανεξίτηλη την σφραγίδα τους στην εκκλησιαστική ζωή μέχρι τις ημέρες μας. Ονομάσθηκαν σκωπτικα «κολλυβάδες» και η πνευματική τους δραστηριότητα «κολλυβαδικό κίνημα», επειδή την αφορμή για την εμφάνισί της έδωσε το γεγονός ότι οι μοναχοί της Ιερας Σκήτης της Αγίας Άννης τελούσαν τα «μετα κολλύβων» μνημόσυνα των κτιτόρων του ανακαινιζομένου τότε καθολικού ναού (Κυριακού) της Σκήτης κατα την ημέρα της Κυριακής αντί του Σαββάτου. Στην συνείδησι της Εκκλησίας όμως οι «κολλυβάδες» θα παραμείνουν ως «οι Φιλοκαλικοί Πατέρες του 18ου και 19ου αιώνος» και το πολύπλευρο έργο τους ως «Φιλοκαλικη Αναγέννησις», όπως εύστοχα τους ονομάζει ο Σεβ. Μητροπολίτης Μαυροβουνίου Αμφιλόχιος[1]. Οι επιφανέστεροι και γνωστότεροι από αυτούς τους πατέρες είναι ο άγιος Μακάριος επίσκοπος Κορίνθου, ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης και ο άγιος Αθανάσιος ο Πάριος.

Λόγω της θεολογικης τους μαρτυρίας, οι αοίδιμοι «Φιλοκαλικοί πατέρες» υπέστησαν διωγμούς και εξορίες από το Άγιον Όρος. Ο άγιος Αθανάσιος ο Πάριος μάλιστα αδίκως αφορίσθηκε. Εν τούτοις η ακούσια διασπορά τους, στα νησιά του Αιγαίου κυρίως, δημιούγησε μία θαυμάσια πνευματική κίνησι με πολλούς και εύχυμους καρπούς. Τα χαρακτηριστικά αυτής της Φιλοκαλικής Αναγεννήσεως είναι επιγραμματικως τα εξής[2]:

α) Ανανέωσαν την αυθεντική Ορθόδοξη πνευματική ζωή, καθώς οι ίδιοι, ασκηταί και θεολόγοι ταυτόχρονα, την εβίωσαν και την εδίδαξαν με τα θεόσοφα συγγράμματά τους.

β) Αντιστάθηκαν στην αλλοτρίωσι που προκαλούσε ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός μεταξύ των Ορθοδόξων[3].

Η Ουμανιστική Αναρχία και η εν Χριστώ πραγματική ελευθερία

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 23η  Ιουνίου 2014.

Η ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΡΧΙΑ ΚΑΙ Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Μια από τις πολλές πτυχές της ευρωπαϊκής διανόησης, που μετουσιώθηκε σε επαναστατική πράξη είναι και ο αναρχισμός. Πρόκειται για ένα ιδεολογικό πολιτικό και κοινωνικό κίνημα, που εκφράζει την αντίθεση και τηνέμπρακτη αντίδραση ενάντια σεκάθε μορφή πολιτικής εξουσίας και οργανωμένης κοινωνικής ζωής. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των αναρχικών κινημάτων είναι το αίτημά τους για κατάργηση του κράτους, το οποίο βλέπουν ως βασικό καταπιεστικό παράγοντα περιορισμού της ελευθερίας του ατόμου, ή και της κοινωνίας. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αντίληψη ο άνθρωπος είναι ένα κομμάτι της φύσεως. Στα όντα της φύσεως επικρατεί η ελευθερία. Ο άνθρωπος  ως «εξάρτημα» της φύσεως πρέπει να «απολαμβάνει» την ελευθερία που απολαμβάνουν και τα άλλα φυσικά όντα.

Αφορμή για τη σύνταξη του παρόντος μας έδωσε δημοσίευμα στην εφημερίδα των Αθηνών «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ» (2-6-2014), του κ. Γεωργίου Τσιάρα, με θέμα: «Χωρίς Θεό, χωρίς αφέντη». Όπως αναφέρει: «Διακόσια χρόνια μετά την γέννηση του Ρώσου αναρχικού Μ. Μπακούνιν, ενός από τους λίγους που συνδύασε τη θεωρία με την επαναστατική πράξη, αναζητούμε πίσω από το μύθο την “κληρονομιά” του, στο θολό τοπίο της σύγχρονης ριζοσπαστικής Αριστεράς». Προφανώς το εν λόγω δημοσίευμα έρχεται να προστεθεί σε πολλά άλλα παρόμοια, για να τιμηθεί η «σπουδαία προσωπικότητά του» και να μάθουν οι αναγνώστες τι εστί αναρχισμός, ο οποίος, κατά τον συντάκτη, είναι συκοφαντημένος.

Εξαίρει ο αρθρογράφος την προσωπικότητα του διάσημου ευρωπαίου αναρχικού, θεωρώντας τον ως έναν από τους πρωτοπόρους άνδρες, ο οποίος έβαλε τα θεμέλια για την εδραίωση της ελευθερίας στον δυτικό λεγόμενο πολιτισμό. Παραθέτει μάλιστα και ορισμένα αποσπάσματα από τα έργα του για να μας δώσει μια γεύση των ανατρεπτικών  ιδεών του: «Το πρόβλημα» κατά τον Μ. Μπακούνιν «δεν έγκειται σε κάποια συγκεκριμένη μορφή διακυβέρνησης, αλλά στην ίδια την ύπαρξη τη ίδιας της κυβέρνησης. […] Η εξέγερση αποτελεί φυσική τάση της ζωής. Ακόμα και το σκουλήκι στρέφεται ενάντια στο πόδι που το λιώνει». Στο το βιβλίο του «Μαρξισμός, Ελευθερία και Κράτος» περιγράφει πως κατανοεί την ελευθερία καθ’ εαυτή και σε σχέση με την ελευθερία των άλλων: «Είμαι», γράφει, «ένας φανατικός οπαδός της ελευθερίας, αφού τη θεωρώ το μόνο μέσο με το οποίο μπορεί να αναπτυχθεί η ευφυΐα, η αξιοπρέπεια και η ευτυχία του ανθρώπου. […] Κάθε υποδούλωση των ανθρώπων, είναι ταυτόχρονα περιορισμός της δικής μου ελευθερίας. Είμαι ελεύθερος άνθρωπος μόνο στο μέτρο που αναγνωρίζω την ανθρωπιά και την ελευθερία όλων των  ανθρώπων γύρω μου. Όταν σέβομαι την ανθρωπιά τους, σέβομαι τη δική μου».

Δε χωράει αμφιβολία, ότι οι επαναστατικές ιδέες του Μ. Μπακούνιν εκφράζουν στο βάθος τους την πνευματική ατμόσφαιρα της εποχής του, την πάλη των κοινωνικών τάξεων, την τραγικότητατων συνθηκών της κοινωνικής ζωής του ευρωπαίου ανθρώπου της εποχής εκείνης, αλλά και την  απεγνωσμένη προσπάθειά του να αποτινάξει κάθε μορφή πολιτικής καταπίεσης, ή θρησκευτικής αυθεντίας, την οποία εβίωνε τόσο από τα τότε απολυταρχικά καθεστώτα, όσο και από τον Παπισμό. Αφήνουμε την πολιτική πλευρά του θέματος, και περιοριζόμαστε μόνο να παραθέσουμε ολίγα στοιχεία της θρησκευτικής καταπίεσης, που εβίωσαν οι ευρωπαϊκοί λαοί από τον παπικό απολυταρχισμό.

Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ: Απόφαση για το Τεκτονικό ίδρυμα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Ἀκτὴ Θεμιστοκλέους 190, 185 39 ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ, Τηλ. +30 210 4514833, Fax +30 210 4518476
e-mail: impireos@hotmail.com

Ἐν Πειραιεῖ τῇ 15ῃ Μαρτίου 2016

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Θ Ε Ν
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ & ΑΠΟΦΑΣΙ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ

Ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 549/2016 Ἀπόφασι τοῦ Δ΄Τμήματος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας (ΣτΕ) ἀπορρίψασα τήν σχετική αἴτησί μου πού ὑπάρχει στό Διαδίκτυο κατά τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καί Ὑγείας περί τῆς ἀκυρώσεως τῆς παραλείψεως τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν ἐκδηλωθείσης μέ τήν ἄπρακτη πάροδο τριμήνου ἀπό τῆς ὑποβολῆς τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 709/18.1.2010 σχετικῆς αἰτήσεώς μου ὅπως προκαλέσει τήν ἔκδοσι σχετικοῦ διατάγματος σύμφωνα μέ τό ἄρθρο 118 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος περί διαλύσεως τοῦ Ἱδρύματος ὑπό τήν ἐπωνυμία «Τεκτονικόν Ἵδρυμα» ὡς καί τοῦ αὐτοαποκαλουμένου Ἱδρύματος «Μέγα Ἀγαθοεργό Σῶμα τῆς ἀποσχισθείσης Ἐθνικῆς Μεγάλης Στοᾶς τῆς Ἑλλάδος», ἐσφαλμένως ἑρμήνευσε καί ἐφήρμοσε τίς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 47, παρ. 1 τοῦ Προεδρικοῦ διατάγματος 18/1989 «Κωδικοποίησι διατάξεων Νόμων διά τό Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας» (ΦΕΚ Α΄8) καί τῶν ἄρθρων 3 παρ.1, 5 καί 29 παρ. 1 τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (Ν. 590/1977, ΦΕΚ Α΄146), δεχθέν ὅτι δέν θεμελιώνω ἔννομον συμφέρον νά ζητήσω τήν ἀκύρωσι τῆς παραλείψεως τῆς Διοικήσεως νά προκαλέση τήν ἔκδοσι Προεδρικοῦ Διατάγματος περί διαλύσεως τοῦ Ἱδρύματος μέ τήν ἐπωνυμίαν «Τεκτονικόν Ἵδρυμα», τό ὁποῖο ἔχει ὡς πραγματικό σκοπό τήν προώθηση τῆς λατρείας μή γνωστῆς θρησκείας, ἐντός δέ αὐτοῦ πραγματοποιοῦνται μυήσεις στή θρησκεία αὐτή, κατά παράβασι τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Συντάγματος, ἄν ληφθεῖ ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ὅπως ἔχει δεχθεῖ, μεταξύ τῶν ἄλλων, ἡ Νομολογία τοῦ ΣτΕ, τό ἔννομο συμφέρον εἶναι ἠθικόν, ὅταν ἡ βλάβη δέν συνίσταται εἰς περιουσιακήν ζημίαν, ἀλλ’ ἀφορᾶ καταστάσεις ἐχούσας ἠθικήν ἀξίαν διά τόν αἰτοῦντα (ΣτΕ 3167/1998), ὅπως εἰς τήν προκειμένην περίπτωσινκατά τήν ὁποία συμβαίνει τό ἐξωφρενικόν γεγονός πού δέν ἐξετίμησε τό ΣτΕ ὅτι στόν Πειραιᾶ τό Τεκτονικόν Ἵδρυμα λειτουργεῖ ἀντί γιά χώρους «περιθάλψεως ἐνδεῶν καί μορφώσεως ἀπόρων παίδων» (ἄρθρον 1 Προεδρικοῦ Διατάγματος 27.8.1927 ΦΕΚ τ. παρ. 2/4.1.1928 τῆς Ἱδρύσεως τοῦ Τεκτονικοῦ Ἱδρύματος) 15 Μασονικές Στοές-Ναούς λατρείας τοῦ κρυπτογραφικά ἀναφερομένου ψευδοθεοῦ Μ.Α.Τ.Σ. (Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος) πού ὀντοποιεῖται στό πρόσωπο τοῦ Ἑωσφόρου, ὅπως οἱ ἴδιοι οἱ Τέκτονες σέ πάμπολα κείμενά τους, τά ὁποῖα προσεκόμισα στήν διαδικασία, ἀναφέρουν.

Χαρακτηριστικώτατο παράδειγμα τό «ἀπόκρυφο» καί γιά ἐσωτερική χρῆσι τῶν Στοῶν κυκλοφορηθέν σύγγραμα τοῦ θεοσοφιστή καί Τέκτονος 33ου βαθμοῦ Κωστή Μελισσαρόπουλου, ἐκδότη ἐπί 30ετία τοῦ θεοσοφικοῦ περιοδικοῦ «ΙΛΙΣΣΟΣ» «Ἑπτά ὁμιλίαι εἰς τόν 18ον βαθμόν», ὅπου καταδεικνύει σαφέστατα τόν ἐκπεσόντα Ἑωσφόρον ὡς τόν κρυπτογραφικά ἀναφερόμενον Μ.Α.Τ.Σ.

Αγιορείτες Άγιοι, οι οποίοι γιορτάζουν τον Αύγουστο

5 Αυγούστου

Όσιος Ευγένιος ο Αιτωλός (†1682)

Στο Άγιον Όρος δεν γεννήθηκε κανένας άγιος, ούτε όλοι εκοιμήθησαν εδώ. Φιλοξενήθηκαν όλοι για λίγο ή πολύ. Αγάπησαν τον ιερό τόπο...

... Έζησαν στον Άθωνα από τον 9ο αιώνα και αρκετοί έδρασαν ποικιλόμορφα σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο. Βέβαια δεν είναι αυτοί οι μόνοι που ευαρέστησαν τον Θεό και δοξάσθηκαν από Αυτόν. Υπάρχει κι ένα πλήθος αγνώστων σ' εμάς αγίων, που απολαμβάνουν τους μισθούς των καμάτων τους στη Βασιλεία των Ουρανών... (Μοναχός Μωυσής, Αγιορείτης)

7 Αυγούστου

Όσιος Αγάθων ο κτήτορας (14ος αι.)

7 Αυγούστου

Όσιος Δομέτιος ο Σημειοφόρος (16ος αι.)

11 Αυγούστου

Άγιος Νήφων ο Β΄, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (†1508)

16 Αυγούστου

Όσιος Ραφαήλ του Βανάτου († αρχές 17ου αι.)

16 Αυγούστου

Όσιος Νείλος ο Εριχιώτης (†1334)

18 Αυγούστου

Άγιος ιερομάρτυς Αγάπιος 

ο εκ Γαλατίστης (1710-1752)

18 Αυγούστου

Σωφρόνιος ὁ Ἁγιαννανίτης

18 Αυγούστου

Όσιοι Βαρνάβας και Σωφρόνιος, 

κτίτορες της Μονής Σουμελά (10ος-11ος αι.)

19 Αυγούστου

Όσιος Θεοφάνης ο Θαυματουργός (16ος αι.)

21 Αυγούστου

Όσιος Ησαΐας ο Γέρων (14ος αι.)

24 Αυγούστου

Ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός (†1779)

24 Αυγούστου

Όσιος Αριστοκλής ο Αθωνίτης (†1918)

28 Αυγούστου

Όσιος Δοσίθεος (13ος αι.)

30 Αυγούστου

Άγιος Μακάριος των Σέρβων (†1574)

«Οἰκονομικός ὁλοκληρωτισμός. Μία θεολογική προσέγγιση» Ἀρχιμ. Ἀθανασίου Ἀναστασίου Προηγουμένου Ἱ.Μ. Μεγάλου Μετεώρου

«Οἰκονομικός ὁλοκληρωτισμός. Μία θεολογική προσέγγιση»
Ἀρχιμ. Ἀθανασίου Ἀναστασίου
Προηγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Μεγάλου Μετεώρου

Ὁμιλία στήν ἡμερίδα μέ θέμα:
«Κατάργηση μετρητῶν, τέλος τῆς ἐλευθερίας.
Ὁδεύοντας πρός τόν ὁλοκληρωτισμό»
Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Πειραιᾶς 24-6-2017

Εἰσαγωγικά

Στήν ἀποψινή μας εἰσήγηση θά ἑστιάσουμε ἐπιλεκτικά σέ κάποιες συγκεκριμένες πτυχές τοῦ ὅλου θέματος, οἱ ὁποῖες ἅπτονται τῆς θεολογικῆς πλευρᾶς του. Συγκεκριμένα θά ἀναφερθοῦμε:
1. Στό αὐτεξούσιο τοῦ ἀνθρώπου καί στήν θεολογική διάσταση τῆς ἐλευθερίας του, πού πλήττεται βάναυσα ἀπό τόν ἠλεκτρονικό καί οἰκονομικό ὁλοκληρωτισμό πού τείνει νά ἐπιβληθεῖ.
2.  Στήν ἐσχατολογική διάσταση τοῦ θέματος: τήν σύγχρονη, δηλαδή, ἀποστασία∙ τό μυστήριο τῆς ἀνομίας καί πῶς ἐνεργεῖται στήν ἐποχή μας∙ τά προδρομικά σημεῖα τῆς ἐλεύσεως τοῦ Ἀντιχρίστου.
3. Στήν ἀντιμετώπιση τῶν διάφορων συγχρόνων πρακτικῶν ζητημάτων πού καθημερινά ἀνακύπτουν.
4. Στήν μετάνοια καί τήν προσευχή ὡς τά πλέον δραστικά ἀντίδοτα-φάρμακα στήν ἀνομία καί τήν ἀποστασία καί ὡς τά μόνα ἀποτελεσματικά μέσα γιά τήν ἀποτροπή ὅλων τῶν ἐπερχόμενων δεινῶν.

1. Αὐτεξούσιο - ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου

Ὁ Θε­ός ἔ­πλα­σε τόν ἄν­θρω­πο «κα­τ’ εἰ­κό­να καί κα­θ’ ὁ­μοί­ω­σίν» Του, γι’ αὐ­τό καί τοῦ δώ­ρη­σε ἕ­να ἀ­πό τά με­γα­λύ­τε­ρα ἀ­γα­θά, πού μαζί μέ τήν λογική, τόν διακρίνει ἀπό τά ἄλογα ζῶα, τό ἀ­γα­θό τῆς ἐ­λευ­θε­ρί­ας, δηλαδή τό αὐτεξούσιο. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης χαρακτηρίζει τό αὐτεξούσιο τοῦ ἀνθρώπου ὡς, κατά χάριν, ἰσόθεο τιμή στόν θεοειδή ἄνθρωπο[1].

Τό αὐ­τε­ξού­σιο τοῦ ἀν­θρώ­που καί ἡ ἐ­λεύ­θε­ρη προ­αί­ρε­σή του στίς ἐ­πι­λο­γές καί τίς πρά­ξεις του τόν κα­θι­στᾶ κύ­ριο κρι­τή τῶν ἀ­πο­φά­σε­ών του καί ὑ­πεύ­θυ­νο τῆς σω­τη­ρί­ας του. Τό­σο πο­λύ, μά­λι­στα, σέ­βε­ται ὁ Θε­ός τήν ἐ­λευ­θε­ρί­α τοῦ ἀν­θρώ­που, πού, ὅ­πως μᾶς ἀ­να­φέ­ρει τό πα­τε­ρι­κό λό­γιο, «ὁ ἄ­νευ σοῦ πλά­σας σε (Θε­ός) οὐ δύ­να­ται ἄ­νευ σοῦ σῶ­σαί σε»· δη­λα­δή ὁ Θε­ός, πού χω­ρίς τήν δι­κή σου συμ­με­το­χή σέ ἔ­πλα­σε, δέν μπο­ρεῖ, χω­ρίς τήν δι­κή σου συμ­με­το­χή, νά σέ σώ­σει. Τό αὐτεξούσιο, ἡ ἐλευθερία τῆς βουλήσεως δηλαδή, εἶναι πραγματικά μοναδική καί μεγαλειώδης δωρεά τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο, ἀφοῦ τοῦ παρέχει τήν δυνατότητα καί τό δικαίωμα νά κάνει ἐλεύθερα καί ἀβίαστα τίς ἐπιλογές του καί νά φθάνει ἀκόμη στό σημεῖο νά Τόν ὑβρίζει καί νά Τόν ἀρνεῖται.

Ο Προφήτης Ηλίας † Π. ΑΘΑΝ. ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ

† Π. ΑΘΑΝ. ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥΟ Προφήτης Ηλίας στην εποχή του και στα έσχατα 

(Απομαγνητοφωνημένη ομιλία)

«Ως εδοξάσθης, Ηλία, εν τοις θαυμασίοις σου^. και τις όμοιός σοι καυχάσθαι; ο εγείρας νεκρόν εκ θανάτου και εξ άδου εν λόγω Υψίστου^. ο καταγαγών βασιλείς εις απώλειαν και δεδοξασμένους από κλίνης αυτών. ο ακούων εν Σινά ελεγμόν και εν Χωρήβ κρίματα εκδικήσεως^. ο χρίων βασιλείς εις ανταπόδομα και προφήτας διαδόχους μετ' αυτόν^. ο αναληφθείς εν λαίλαπι πυρός εν άρματι ίππων πυρίνων^. ο καταγραφείς εν ελεγμοίς εις καιρούς κοπάσαι οργήν προ θυμού, επιστρέψαι καρδίαν πατρός προς υιόν και καταστήσαι φυλάς Ιακώβ. Μακάριοι οι ιδόντες σε και οι εν αγαπήσει κεκοσμημένοι, και γαρ ημείς ζωή ζησόμεθα.»

(Σ. Σειρ.48,11)

Ο προφήτης Ηλίας, ο μέγιστος των Προφητών.

 Για τον προφήτη Ηλία έχουν γραφεί στην Παλαιά Διαθήκη πολλές σελίδες, που όλες είναι μεστές πολλής και βαθειάς θεολογίας. Το Καρμήλιον όρος, πάνω στο οποίο ο Προφήτης προσέφερε κατά θαυμαστό τρόπο τη θυσία του, όταν από τον ουρανό κατήλθε φωτιά και  κατέκαψε τα σφάγια¹, το όρος Σινά, επί του οποίου είχε θεοπτεία ο μέγας Προφήτης², και το όρος Θαβώρ, πάνω στο οποίο εμφανίσθηκε μαζί με τον Κύριό μας ο Προφήτης³, είναι οι τρεις μεγάλες κορυφές ορέων, που αναφέρονται στη δόξα τη δική του.

Ο προφήτης Ηλίας, αγαπητοί μου, είναι μία μεγάλη μορφή, μια πολύ μεγάλη μορφή της Παλαιάς Διαθήκης. Είναι ο μέγιστος των Προφητών είναι ανώτερος κι απ' αυτόν τον προφήτη Ησαΐα τον μεγαλοφωνότατο. Και ενώ δεν έγραψε ο προφήτης Ηλίας ούτε μία λέξη, υπήρξε ο ίδιος μία μεγάλη προφητεία. Αυτό του το έργο, ο τρόπος με τον οποίο έζησε, ο τρόπος με τον οποίο έφυγε από την παρούσα ζωή αλλά και η εμφάνισή του στη Μεταμόρφωση του Χριστού δείχνουν ότι η μορφή αυτή είναι παμμέγιστη, είναι πελώρια!

 Ο διαχρονικός Προφήτης.

Ο προφήτης Ηλίας είναι παρών, τόσο στον χώρο της Παλαιάς Διαθήκης, όσο και στον χώρο της Καινής Διαθήκης.

Βέβαια ό,τι να πει κανείς και ό,τι να αναλύσει, πάντα θα μένει στην περιφέρεια των πραγμάτων, γιατί, όπως σας εξήγησα, είναι μία απύθμενη σε ανάλυση προσωπικότητα ο άγιος του Θεού Προφήτης. Θα μείνουμε μόνο σ' ένα μικρό περιστατικό της ζωής του, αλλά πολύ χαρακτηριστικό. Μάλιστα το περιστατικό αυτό μας δίνει ταυτόχρονα και μια άλλη εικόνα, μας δίνει έναν τύπο των εσχάτων ημερών.

Η επικαιρότητα του βιβλίου της Αποκαλύψεως. 

Όπως θα έχετε διαπιστώσει -πείτε από τα γεγονότα, πείτε από τον τρόπο που ζει ο κόσμος σήμερα, πείτε ότι πλησιάζουμε στα έσχατα, πείτε ό,τι θέλετε- στις μέρες μας το πολύ παραγνωρισμένο και παραγκωνισμένο και παραθεωρημένο βιβλίο της Αποκαλύψεως έρχεται στην επικαιρότητα, κι έτσι όλοι σήμερα ασχολούμαστε με το βιβλίο αυτό. Το δυστύχημα είναι ότι το Ορθόδοξο πλήρωμα είναι ανέτοιμο να προσεγγίσει το βιβλίο αυτό, επειδή ακριβώς δεν του είναι οικείο^. και δεν του είναι οικείο επειδή για ολόκληρους αιώνες, ιδίως στην Ανατολή, επικράτησε μια παρεξηγημένη εντύπωση, ότι το βιβλίο αυτό είναι σφραγισμένο με επτά σφραγίδες, δηλαδή ακατανόητο, ότι το βιβλίο αυτό είναι γεμάτο από προφητείες, που... μην τις πιάνεις... και ότι αν πιάσει κανείς τις προφητείες αυτές, μοιραία θα πέσει σε αιρέσεις και σε λάθη. Υπήρχε αυτή η παρανόηση.